Akrokorynt Audioprzewodnik po polsku

Akrokorynt to stroma skała wznosząca się na około 575 metrów ponad równinę Koryntu. Jego nazwa oznacza Górny Korynt, a starożytne miasto leżało u jego północnego podnóża. George Forrest uznał go za najbardziej imponujący akropol w kontynentalnej Grecji. Korynccy tyrani, Kypselos i jego syn Periander, ufortyfikowali skałę po raz pierwszy w siódmym i szóstym wieku przed naszą erą. Z biegiem czasu fortyfikacje rozrosły się do rozmiarów pełnego akropolu. Jedyną drogą na górę jest pojedynczy, kręty szlak, którego nie widać z miasta poniżej. Jego mury i bramy rozmieszczone są na trzech poziomach, a pierwsza brama stoi na najniższym z nich. To wysoki, sklepiony łuk z umieszczonym nad nim prostym panelem. Dawne przekazy mówią, że przed tą bramą znajdowała się niegdyś głęboka fosa, przez którą przechodziło się po ruchomym moście. Stąd można było dostrzec nadciągający najazd z Grecji centralnej lub od strony morza.

Photo: Hadrianus · CC BY-SA 4.0

Około 100 metrów dalej w górę stoku ścieżka dociera do drugiej bramy sklepionej. Mur otaczający ją jest większy niż mur wokół pierwszej bramy. Wysoko w wysokim murze nad łukiem osadzone jest małe okno. Za bramą droga zamienia się w szeroką spiralę, która wspina się na skałę. Spirala prowadzi do głównej bramy cytadeli na wyższym poziomie.

Photo: Hadrianus · CC BY-SA 4.0

Górna cytadela była ostatnią z trzech linii obrony. Obok łukowatego wejścia stoi kwadratowa wieża, a w jej kierunku pnie się brukowana ścieżka. Bizantyjczycy przebudowali twierdzę od około 350 roku. Justynian przeprowadził naprawę w szóstym wieku, a w dwunastym wieku nastąpiły kolejne rozbudowy. Z czasem cytadela stała się siedzibą stratega. Był on wojskowym zarządcą prowincji Hellady, a później Peloponezu. Mury otaczają cały płaskowyż, który dzieli się na część zachodnią i wschodnią. W 1458 roku Mehmed Drugi, zwany Zdobywcą, odebrał zamek jego bizantyjskiemu obrońcy, Matthaiosowi Asanowi.

Photo: George E. Koronaios · CC BY-SA 4.0

Po Osmanach, w 1687 roku zamek przejęli Wenecjanie. Naprawili go i nadali mu kształt, który ma do dziś. Niektóre działa na skale przypisuje się temu ostatniemu okresowi weneckiemu pod rządami Francesco Morosiniego. Jedno z nich datowane jest na 1670 rok. Działo leżące między dwoma kamiennymi murami nie ma daty, więc nie można go z tamtym powiązać. Za murami wzgórza łagodnie opadają w stronę doliny. W 1715 roku Osmanowie oblężyli zamek i zdobyli go.

Άρτεμις Ντούζου · CC BY-SA 4.0

Wznosząca się nad Przesmykiem Korynckim twierdza odpierała wrogów próbujących wkroczyć na Peloponez drogą lądową. To sprawiło, że skała była ostatnią linią obrony w południowej Grecji, wykorzystywaną wielokrotnie. W okresie hellenistycznym była to jedna z Kajdan Grecji, trzech twierdz, które utrzymywały greckie państwa-miasta pod kontrolą macedońską. Pozostałe to Demetrias i Chalkida. Macedończycy naprawili i wzmocnili mury w czwartym wieku przed naszą erą. Z jednego z wyższych poziomów skały widok rozciąga się nad Zatokę Patraską i Zatokę Koryncką. Obejmuje on również południowe wybrzeża Grecji centralnej. Ponad wodami wznoszą się ośnieżone góry, a wzdłuż równiny przybrzeżnej poniżej ciągną się miasta. W oddali zachodnia część Zatoki Sarońskiej sięga w kierunku Salaminy i Eginy.

Photo: George E. Koronaios · CC BY-SA 4.0

Mała kamienna kaplica nosi imię świętego Dymitra. Ma dach kryty dachówką i drewniane drzwi, a obok muru z ułożonych kamieni prowadzi do niej nierówna ścieżka. Starsze relacje wspominają o kaplicy proroka Eliasza wśród pozostałości na skale i nie jest jasne, czy to ten budynek. Reszta skały kryje ruiny starszych wież, podziemnych przejść, studni, magazynów i cystern. Wiele pokoleń ludzi pracowało nad tymi budowlami, wznosząc je, wykańczając i naprawiając.

Photo: Chris06 · CC BY-SA 4.0

Sułtan Ahmed Trzeci ufundował ten meczet, który dzisiaj znajduje się w większości w ruinie. Osmańskie panowanie, za którego czasów wzniesiono meczet, zakończyło się w czasie wojny w latach dwudziestych dziewiętnastego wieku. Greccy bojownicy utrzymywali zamek od 1821 roku. W lipcu 1822 roku Dramali Pasza odzyskał go bez walki, ponieważ jego obrońcy zdążyli już odejść. Po klęsce w bitwie pod Dervenakią Dramali powrócił do Akrokoryntu. Zmarł tam kilka miesięcy później, powoli podupadając na zdrowiu. W październiku 1823 roku podpisano traktat kapitulacyjny. Osmańscy żołnierze pozostawali na miejscu, dopóki nie sporządzono inwentarza dóbr, które miały przejść w ręce Greków. W dniu świętego Dymitra garnizon ostatecznie się wycofał. Trzystu żołnierzy turecko-albańskich przekazało skałę Grekom. Wraz z nimi odeszło sześćdziesiąt kobiet.

Photo: Iolchos07 · CC BY-SA 4.0

Cysterna na wodę znana dzisiaj jako Dragonera to, według pisarza Pauzaniasza, starożytna Pirene. Źródło leży w obrębie murów obronnych skały i jest obecnie nazywane górnym źródłem Pirene. Mówi się, że te wąskie schody należą do tego obszaru źródłowego. Pną się one między wysokimi murami, z metalową poręczą wzdłuż jednej strony i światłem dziennym widocznym u góry.

Mark Landon (User:Choliamb) · CC BY 4.0

Asopos, bóg rzeki, szukał swojej córki Eginy, którą porwał Zeus. Syzyf wiedział, gdzie ona jest. Wyjawiłby to tylko wtedy, gdyby dano mu źródło na skale, a Asopos mu je dał, jak mówi legenda. Ciemna komora o kamiennych murach ma centralny filar, wodę na podłodze i światło padające z otworów powyżej. Bezpieczne zaopatrzenie w wodę na gołej skale nie było błahostką i pomagało twierdzy służyć jako punkt oparcia, na którym można było polegać.

Photo: Zde · CC BY-SA 4.0

Najwyższy punkt skały mieścił niegdyś świątynię Afrodyty, bogini-opiekunki Koryntu. Według jednego z mitów bóg słońca Helios podarował jej samą tę skałę. Świątynię zbudowano w piątym wieku przed naszą erą i był to stosunkowo niewielki budynek. Spośród wszystkich sanktuariów bogini w mieście to na szczycie było najbardziej znane. Wewnątrz stał posąg Afrodyty w zbroi, trzymający przed sobą tarczę służącą za lustro.

Photo: Vanbasten 23 · CC BY-SA 3.0