Akrotiri Audiogids in het Nederlands

Akrotiri is een stad uit de bronstijd op het vulkanische eiland Santorini, in de Egeïsche Zee. De oude naam is onbekend, en de moderne naam is afkomstig van een nabijgelegen dorp. In de zestiende eeuw voor Christus bedolf de uitbarsting van Thera de stad onder as en puimsteen. Door deze bedolving is de stad zo goed bewaard gebleven dat men haar vaak vergelijkt met Pompeji, de Romeinse stad die onder vulkanisch puin bewaard is gebleven. Sommige gebouwen telden drie verdiepingen. Fresco's, aardewerk, meubilair en geavanceerde afwateringssystemen zijn hier allemaal aangetroffen.

Photo: Hardscarf · CC BY-SA 4.0

Een bronzen buste herdenkt hier Spyridon Marinatos, de archeoloog die de opgraving van Akrotiri begon en op het terrein begraven ligt. In 1939 bestudeerde Marinatos rotslagen van een villa die was opgegraven in Amnissos, nabij Knossos op Kreta. Hij opperde als eerste dat de puimsteen die daar werd gevonden, mogelijk afkomstig was van een uitbarsting op Santorini. Hij dacht dat de uitbarsting tsunami's had veroorzaakt toen de caldeira van de vulkaan instortte. Die golven hebben, naar hij geloofde, wellicht de Minoïsche beschaving op Kreta ten val gebracht. Hij opperde eveneens dat een gemythologiseerde herinnering aan deze ramp wel eens een oorsprong van de Atlantismythe kon zijn. Andere wetenschappers ontvingen zijn ideeën aanvankelijk met scepticisme. Eerder, in 1899, had Robert Zahn gegraven bij Potamos, vlak bij Akrotiri. Decennia later, in 1967, begon Marinatos hier met de grootschalige opgraving. Een paar uur na de start van het graven begonnen de resten van de bedolven stad tevoorschijn te komen. Er waren twee seizoenen werk voor nodig om te weten hoe groot de stad was. In 1975, na de dood van Marinatos, nam Christos Doumas de leiding over als hoofd van de opgravingen.

Photo: Holger Uwe Schmitt · CC BY-SA 4.0

Xeste 3 staat ten zuidwesten van de hoofdopgravingen en wordt beschouwd als een plek voor inwijdings- en overgangsriten. Het bevat meer fresco's dan enig ander gebouw dat tot nu toe in de stad is gevonden. Een reeks kamers is met elkaar verbonden via polythyra. Een polythyron is een reeks dubbele deuren die tot aan het plafond reiken, geplaatst op houten zuilen. Als u ze allemaal opent, worden twee kamers één. Als u er slechts één opent, vormt dat een doorgang. Eén kamer heeft een verdiept gedeelte. Dit werd aanvankelijk geïnterpreteerd als een lustraalbekken, een bekken voor rituele wassingen. Geleerden beschouwen het nu als een adyton, een binnenste heiligdom. Een nis in die kamer, die werd opgevat als een heiligdom, was versierd met rituele hoorns, gestileerde stierenhoorns. Op de bovenverdieping dienden meer kamers voor rituele doeleinden, en stuk voor stuk waren ze rijkelijk versierd.

Ad Meskens You are free to use this picture for any purpose as long as you credit its author, Ad Meskens. Example: © Ad Meskens / Wikimedia Commons If you use this work outside of the Wikimedia projects, a message or a copy is very much appreciated. This image is not in the public domain. A statement such as "From Wikimedia Commons" or similar is not by itself sufficient. If you do not provide clear attribution to the author you do not comply with the terms of the file's license and you may not use this file. If you are unable or unwilling to provide attribution you should contact Ad Meskens to negotiate a different license. · CC BY-SA 4.0

http://www.wikidata.org/.well-known/genid/dc9cac5bc1c2a5113e96c7a21a2246a9 · 1550 BCE

Een geschilderde vrouw in profiel draagt een blauwe hoofdtooi, een grote oorring en een rode jurk met donkere stippen. De verf blijkt op minerale basis te zijn, wat heeft geholpen bij het overleven ervan. De kleuren zijn wit, geel, rood, bruin, blauw en zwart. De standaardbeschrijving noemt de techniek geen echt fresco, op enkele uitzonderlijke gevallen na. De verf werd aangebracht toen het pleisterwerk nat was, maar de schilder deed geen moeite om het nat te houden. Hierdoor trekt de verf op sommige plekken in het pleisterwerk en bladdert ze op andere plekken af. Andere bronnen rekenen het wel tot de echte fresco's. Akrotiri is een Cycladisch opgravingsterrein, maar de inscripties in Lineair A en de schilderstijlen verbinden het nauw met Minoïsch Kreta. Op Kreta zijn schilderingen uit Knossos grotendeels bewaard gebleven als kleine fragmenten die op de grond zijn gevallen. De schilderingen van Akrotiri zijn veel beter bewaard gebleven. De titel spreekt over saffraan. Deskundigen vatten de bredere scène op als vrouwen die krokus verzamelen. Het schilderij is nu te bezichtigen in het Museum van de Prehistorie van Thera, in Fira.

anonymous · Public domain

Een klein gouden beeldje van een staand dier vertoont gekromde hoorns, vier poten en een platte basis. Het werd verborgen onder een vloer aangetroffen. Volgens één bron is dit het enige gouden voorwerp dat in de stad is gevonden, hoewel een andere bron melding maakt van een gouden halsketting uit een vroege opgraving. Sommige bronnen noemen het beeldje een gouden geit. Het lag vlak bij het Huis van de Banken, aan de westkant van Xeste 3. Het is nu te zien in het Museum van de Prehistorie van Thera, in Fira. Het Huis van de Banken bevatte tevens een grote verzameling hoorns. Tussen de driehonderd en vijfhonderd daarvan waren afkomstig van runderen, schapen en geiten. Vrijwel allemaal waren ze door vuur bewerkt, waarbij hun buitenste hoornhulsels waren verwijderd en hun oppervlakken waren beschilderd met oker, een natuurlijk aardpigment. Hun religieuze functie is onbekend.

Photo: Zde · CC BY-SA 4.0

Slechts één straat in Akrotiri is tot dusver over enige lengte vrijgelegd. Deze klimt van zuid naar noord tegen de helling op. Het team van Marinatos noemde haar de Telchinesweg. De naam is afkomstig van de Telchines uit de Griekse mythe, metaalbewerkers, omdat zich aan de straat een huis met een metaalwerkplaats bevond. De straat is minstens twee meter breed en komt op sommige plaatsen uit op pleinen van verschillende grootte. Deze pleinen waren de enige open ruimten van de stad. Er waren geen particuliere binnenplaatsen of tuinen. De werkplaatsen rond de pleinen suggereren dat ambachtslieden bij mooi weer vermoedelijk buiten werkten. De straten waren geplaveid.

Photo: Joyofmuseums · CC BY-SA 4.0

Veel gebouwen in Akrotiri bleven tot meer dan één verdieping behouden. De hoge grijze stijlen die tegen deze muur staan, lijken op moderne stutten. Marinatos merkte op dat de overeind staande muren het graven ongewoon zwaar maakten. Hij experimenteerde met het graven van tunnels in het puimsteen, en die techniek werd later opgegeven.

Ad Meskens You are free to use this picture for any purpose as long as you credit its author, Ad Meskens. Example: © Ad Meskens / Wikimedia Commons If you use this work outside of the Wikimedia projects, a message or a copy is very much appreciated. This image is not in the public domain. A statement such as "From Wikimedia Commons" or similar is not by itself sufficient. If you do not provide clear attribution to the author you do not comply with the terms of the file's license and you may not use this file. If you are unable or unwilling to provide attribution you should contact Ad Meskens to negotiate a different license. · CC BY-SA 4.0

Sector Delta is een groep kamers en de opgravers gaven elke kamer een nummer. In Kamer Delta 2 werd het Lentefresco gevonden. Dergelijke muren hebben stenen deuropeningen en rechthoekige raamopeningen. Uit kamer Delta 17 kwam een rhyton, een gietvat in de vorm van een zwijnenkop.

Olaf Tausch · CC BY 3.0

http://www.wikidata.org/.well-known/genid/b3d7e88ef29c50afe308f150c825e859 · 2000 BCE

Het Lentefresco werd in 1970 blootgelegd. Het was het eerste fresco dat in perfecte staat en nog in zijn oorspronkelijke positie overeind werd gevonden. De muur verkeerde in slechte staat, dus het fresco moest onmiddellijk worden verwijderd. De geschilderde planten met hun rode bloemen zijn nu te zien in het Nationaal Archeologisch Museum in Athene. De reddingsoperatie was een delicate klus en gaf de archeologen en restaurateurs onschatbare ervaring.

Photo: Jebulon · CC0

Sommige bewoners van Akrotiri richtten hun ramen zo in dat beschilderde muren binnen van buitenaf konden worden gezien. Dit had mogelijk een ritueel doel, en in sommige gevallen betrof het wellicht rivaliteit om maatschappelijke status. De opening hier is een eenvoudige rechthoek die in een ruwe stenen muur is gehakt, met twee hoge stenen platen ernaast. Op de verdiepingen waren de muren dunner. Dat waren meestal houten frames opgevuld met klei, en sommige dienden uitsluitend als rijen ramen.

Norbert Nagel · CC BY-SA 3.0