Languages
15Courtauld Institute of Art Audiogids
Het Courtauld Institute of Art is een openbare universiteit en instelling voor hoger onderwijs in Londen, gespecialiseerd in de studie van kunstgeschiedenis en restauratie.
Snelle feiten
439
vertelde haltes
15
Talen
100%
Offline
📍 City of Westminster, United Kingdom
Over de rondleiding
Het Courtauld Institute of Art is een openbare universiteit en instelling voor hoger onderwijs in Londen, gespecialiseerd in de studie van kunstgeschiedenis en restauratie.
Download de gratis app
Over de rondleiding
Tour Stops
Sint-Paulus
Dit paneel diende als het linkerluik van een drieluik en is de tegenhanger van de figuur van Sint-Petrus. Het toont Sint-Paulus, die traditioneel wordt afgebeeld met een lange, bruine baard en een hoog voorhoofd. Hij houdt een groot zwaard vast, het instrument van zijn martelaarschap, en een boek dat zijn invloedrijke brieven aan de vroege christelijke gemeenschappen vertegenwoordigt. Paulus is gekleed in een levendige rode tuniek onder een donkerblauw-groene mantel, versierd met gouden randen die overeenkomen met de details op het paneel van Sint-Petrus. Dit werk, dat wordt toegeschreven aan Antoniazzo Romano, illustreert het vermogen van de kunstenaar om figuren te creëren met een gevoel van fysieke aanwezigheid en waardigheid. Het gebruik van olieverf op paneel zorgde voor een rijkere kleurverzadiging dan de traditionele tempera. De eenvoudige, stevige sandalen en de zware plooien van zijn gewaad suggereren een figuur die stevig in de wereld staat. De sombere, bedachtzame uitdrukking van Paulus weerspiegelt zijn rol als geleerde en standvastige verdediger van het geloof.
Sint-Jacobus de Mindere
Dit slanke paneel toont een jonge man die in een grijze stenen nis staat. Hij wordt geïdentificeerd als Sint-Jacobus de Mindere, een van de twaalf apostelen. Hij houdt een grote, houten vollersknots vast, het wapen dat tijdens zijn martelaarschap werd gebruikt. Dit werk wordt toegeschreven aan de Florentijnse meester Filippo Lippi en zijn atelier. De invloed van Lippi is zichtbaar in de zachte, enigszins melancholische uitdrukking van de heilige en de vloeiende plooival van zijn zware groene mantel over een roze tuniek. De heilige staat in een ontspannen, natuurlijke houding, waarbij zijn gewicht enigszins naar één kant is verplaatst. Deze figuur maakte deel uit van een groter altaarstuk met meerdere panelen, dat waarschijnlijk de zijzuilen sierde. De architecturale omlijsting helpt om de figuur in een geloofwaardige ruimte te plaatsen, zelfs binnen de smalle grenzen van het paneel. De warme tinten van zijn gezicht en handen contrasteren met het koelere grijs van de stenen boog, waardoor de aandacht van de toeschouwer naar de menselijkheid van de figuur wordt getrokken.
Portret van een bebaarde man
Dit kleinschalige olieverfschilderij van David Teniers de Jonge dateert uit 1656. Het is een miniatuurportret van een oudere man met een lange, witte baard. Het onderwerp is afgebeeld in een driekwart aanzicht en kijkt de toeschouwer direct aan met een vaste, sobere blik. Hij draagt een donkere, zware mantel over een diepbordeauxrood kledingstuk. De donkere, egale achtergrond zorgt ervoor dat alle aandacht uitgaat naar het gezicht van de man en de textuur van zijn gezichtsbeharing. Teniers was de hofschilder van aartshertog Leopold Willem, de landvoogd van de Zuidelijke Nederlanden. Als onderdeel van zijn taken creëerde hij vele kleinschalige kopieën van de meesterwerken uit de enorme collectie van de aartshertog. Deze 'modelli' dienden als gids voor graveurs om een catalogus te produceren genaamd het Theatrum Pictorium. Dit specifieke portret toont het vermogen van Teniers om individueel karakter en texturen van stoffen op zeer kleine schaal vast te leggen, waarschijnlijk slechts enkele centimeters hoog.
Portret van een doge
Dit miniatuurportret, gemaakt rond 1650 door David Teniers de Jonge, toont Nicolò da Ponte, die eind 16e eeuw diende als doge van Venetië. Dit werk is een kleinschalige kopie van een origineel schilderij van de Venetiaanse meester Jacopo Tintoretto. De doge is afgebeeld in zijn officiële gewaad en draagt de 'corno ducale', de kenmerkende gehoornde muts van zijn ambt. Hij zit voor een donkerrood gordijn, wat een gevoel van theatricaliteit en status aan de compositie toevoegt. Teniers maakte dit werk als een 'modello' of kleinschalige studie. Het was bedoeld om door een graveur te worden gebruikt voor het maken van een prent voor het Theatrum Pictorium, een ambitieuze publicatie die de kunstcollectie van aartshertog Leopold Willem documenteerde. Door naar deze miniatuur te kijken, ziet u hoe 17e-eeuwse kunstenaars kleine kopieën gebruikten om de afbeeldingen van beroemde werken uit eerdere generaties en verre steden vast te leggen en te verspreiden.
Cupido overwint Pan
Deze mythologische scène is een kleine olieverfstudie van David Teniers de Jonge, gemaakt rond 1656. Het is gebaseerd op een beroemde compositie van de Italiaanse barokmeester Annibale Carracci. Het schilderij toont een strijd tussen Cupido, de gevleugelde god van de liefde, en Pan, de god van de natuur en wilde lust met geitenpoten. Cupido wordt getoond terwijl hij Pan tegen de grond drukt, wat de triomf van goddelijke of spirituele liefde over aardse lust symboliseert. Op de voorgrond liggen de weggeworpen fluit van Pan en de boog van Cupido in het gras. De achtergrond opent zich naar een zacht, wazig landschap met een klassieke ronde tempel. Dit werk diende als een 'modello' voor het enorme project van Teniers, het Theatrum Pictorium, de eerste geïllustreerde catalogus van een grote kunstcollectie. Deze kleine panelen stelden graveurs in staat om met een consistent formaat en kleurenpalet te werken bij het reproduceren van de meesterwerken van aartshertog Leopold Willem voor drukwerk.
De overspelige vrouw
De Ferrarese kunstenaar Ortolano schilderde dit bijbelse tafereel rond 1525. Het toont het moment waarop een groep schriftgeleerden en farizeeën een vrouw die beschuldigd wordt van overspel voor Jezus brengt. Ze proberen hem in de val te lokken door te vragen of ze volgens de wet gestenigd moet worden. Christus, gezeten aan de rechterkant, reageert op beroemde wijze door in het stof te schrijven. De vrouw staat in het midden in een opvallende groene jurk, haar hoofd gebogen uit schaamte. Om haar heen staat een dichte menigte aanklagers, waaronder figuren in eigentijdse harnassen en kleurrijke gewaden. De kunstenaar gebruikt heldere, verzadigde kleuren en een heldere belichting om de verschillende personages te onderscheiden. Het landschap linksboven, met zijn blauwachtige bergen en verre gebouwen, zorgt voor een gevoel van diepte en schaal. De stijl van Ortolano kenmerkt zich door een grote belangstelling voor de fysieke aanwezigheid en de gevarieerde uitdrukkingen van zijn figuren, wat de invloed van de Venetiaanse kunst op de school van Ferrara weerspiegelt.
Christus draagt het kruis
Dit kleine paneel van de Nederlandse kunstenaar Pieter Aertsen dateert uit circa 1530. Het toont Christus die onder het gewicht van het kruis worstelt op weg naar Golgotha. De compositie is druk en intens, vol figuren die op de centrale handeling lijken te drukken. Christus is op zijn knieën gevallen, zijn uitdrukking getuigt van stil lijden. Linksonder knielt de heilige Veronica, terwijl ze de witte doek vasthoudt waarmee ze zijn gezicht afveegde. Aertsen was een meester van het Noord-Maniërisme, een stijl die bekend staat om complexe composities en licht uitgerekte figuren. Let op de verscheidenheid aan kostuums, van het harnas van de Romeinse soldaat tot de uitbundige tulbanden van de omstanders. Ondanks het kleine formaat — iets meer dan zestien centimeter hoog — zit het schilderij vol details en emotioneel drama. Het diende waarschijnlijk als een klein draagbaar altaar voor privédevotie, waardoor de toeschouwer op een zeer persoonlijke manier kon stilstaan bij het lijdensverhaal.
Zelfmoord van Lucretia
Dit schilderij, rond 1540 gemaakt door een anonieme Noord-Europese kunstenaar, verbeeldt het tragische verhaal van Lucretia. Volgens de Romeinse legende benam Lucretia zichzelf het leven om haar eer te redden nadat ze was aangerand door de zoon van de koning. Haar dood ontketende de revolutie die leidde tot de Romeinse Republiek. Lucretia is in het midden afgebeeld, gedeeltelijk gehuld in een doorschijnend gewaad, terwijl ze een dolk in haar borst steekt. Haar houding, met uitgestrekte armen, is zowel dramatisch als sculpturaal en weerspiegelt de invloed van de Italiaanse renaissancemeester Rafaël. De kunstenaar heeft haar in een grandioze architecturale setting met klassieke zuilen geplaatst, wat de ernst van haar offer benadrukt. Op de achtergrond hint een donker, sfeervol landschap naar een verre stad. Dit werk is een mooi voorbeeld van hoe Noordelijke kunstenaars in het midden van de zestiende eeuw de geïdealiseerde vormen en heroïsche onderwerpen uit de Italiaanse kunst overnamen.
Adam en Eva na de verdrijving uit het paradijs
Dit kleine paneel is een kopie van een groter werk van de Italiaanse meester Paolo Veronese. David Teniers de Jonge, een Vlaamse schilder, maakte het als onderdeel van een ambitieus project om de enorme kunstcollectie van aartshertog Leopold Willem te documenteren. De scène toont Adam en Eva in de harde realiteit van het leven buiten de Hof van Eden. Adam is te zien terwijl hij het land bewerkt en tegen een boom leunt terwijl hij een primitief werktuig gebruikt. Eva zit in de buurt en wiegt een van haar kinderen, terwijl een ander kind vlakbij op de grond ligt. Het weelderige paradijs uit hun verleden is vervangen door een rustiek, ruig landschap. Teniers legt de scène vast met snelle, vloeiende penseelstreken die afwijken van de gepolijste stijl van het oorspronkelijke Italiaanse voorbeeld. In de verte graast vee op een heuvel onder een wazige, bewolkte lucht. Deze miniatuurversie stelde de aartshertog in staat om een visueel verslag van zijn meest gewaardeerde bezittingen in een draagbaar formaat te bewaren.
Portret van een jongeman
Dit portret van een man met een dunne baard en een zachte zwarte muts werd ooit in verband gebracht met de kunstenaar Filippo Mazzola. Moderne technische analyses hebben echter vastgesteld dat het om een vervalsing gaat. De afgebeelde persoon kijkt de toeschouwer recht aan en houdt een klein rood boek vast, terwijl een kronkelende rivier en verre bergen de achtergrond vormen. De landschapsstijl imiteert de werken uit de hoogrenaissance, in het bijzonder de mistige sferen van Leonardo da Vinci. Vervalsingen zoals deze worden vaak gemaakt om verzamelaars te misleiden door de stijl van een bekende meester na te bootsen met gebruik van oudere materialen. Ondanks de status als vervalsing biedt het werk een fascinerende blik op de geschiedenis van het verzamelen van kunst en de evolutie van authenticatietechnieken. Het daagt ons uit om verder te kijken dan de naam van de kunstenaar en rekening te houden met de fysieke eigenschappen en historische nauwkeurigheid van de verf en het paneel. Dit omvat onder meer het analyseren van de pigmenten en de conditie van het hout.
