Shakespeare's GlobeAudiogids

Sam Wanamaker, een Amerikaanse acteur en regisseur, kwam in 1949 aan in Londen en was geschokt toen hij zag dat slechts een kleine plaquette de plek van het oorspronkelijke Globe Theater markeerde. Deze ontdekking leidde tot een levenslange ambitie om het theater precies zo te herbouwen als het er in de late 16e eeuw uit moet hebben gezien. Wanamaker richtte in 1970 de Shakespeare Globe Trust op en besteedde de daaropvolgende zevenentwintig jaar aan het overwinnen van financiële en bureaucratische hindernissen om zijn visie te realiseren. Hoewel hij overleed voordat het project voltooid was, opende het theater uiteindelijk in juni 1997. Een van de meest opvallende kenmerken is het rieten dak. Vanwege het brandgevaar waren rieten daken in Londen verboden na de Grote Brand van 1666. Er werd echter speciale toestemming verleend voor dit project, op voorwaarde dat er moderne brandpreventietechnologie zou worden toegepast, waaronder een sprinklerinstallatie die diep in het riet verborgen zit. Dit is momenteel het enige rieten dak dat in de hele stad is toegestaan, waardoor het silhouet van het gebouw een unieke verschijning is tegen de moderne skyline van Londen. Het gebouw staat als een grote prestatie in de experimentele archeologie.

Rudi Winter · CC BY-SA 2.0

Architect Theo Crosby stond erop 16e-eeuwse technieken te gebruiken om ervoor te zorgen dat het gebouw een historisch nauwkeurige replica zou worden. Het primaire materiaal voor het frame is Engels eikenhout, dat werd ingekocht en bewerkt volgens traditionele standaarden. Als u goed naar het houtskelet kijkt, kunt u zien hoe de balken in elkaar zijn gezet. Dit zijn pen-en-gatverbindingen, een methode waarbij een uitstekende pen op de ene balk perfect past in een bijbehorend gat in de andere. Deze verbindingen zijn vastgezet met houten pennen in plaats van met metalen spijkers of bouten. Dit traditionele frame van groen eikenhout zorgt ervoor dat het gebouw zich in de loop van de tijd kan zetten en verstevigen naarmate het hout op natuurlijke wijze droogt en krimpt. Opmerkelijk genoeg is er in het gehele houtskelet geen enkel stuk constructiestaal gebruikt. Deze toewijding aan historische nauwkeurigheid strekt zich uit tot de muren tussen het houtwerk, die zijn gemaakt van kalkpleister. De resulterende structuur stelt het moderne publiek in staat een bouwstijl te ervaren die eeuwen geleden grotendeels uit het lokale landschap was verdwenen. De texturen van het handgesneden hout en het onregelmatige pleisterwerk dragen bij aan het authentieke karakter.

This file is a work by Ester Inbar (user:ST or he:user:ST). More of my work can be found in Category:Files by User:ST. If you use my work outside Wikimedia I would appreciate being notified and referred to site where used here. · Attribution

De structuur is een twintigzijdige veelhoek, een vorm die een bijna cirkelvormig interieur creëert terwijl er gebruik wordt gemaakt van rechte houten balken. Om tot dit ontwerp te komen, waren jaren van nauwgezet academisch werk nodig. Historisch adviseur John Orrell verrichtte minutieus onderzoek en gebruikte 17e-eeuwse schetsen en architectonische aanwijzingen om de exacte afmetingen en vorm van het oorspronkelijke theater uit 1599 te bepalen. Orrell analyseerde zelfs de schaduwen in historische tekeningen om de hoogte en diameter van het gebouw te berekenen. Dit model laat zien hoe het toneel en de zitgalerijen op elkaar inwerken binnen die besloten, cirkelvormige ruimte. De reconstructie is geen gok; het is een getrouwe academische poging om te begrijpen hoe de oorspronkelijke architectuur de manier beïnvloedde waarop toneelstukken werden geschreven en opgevoerd. Door naar het model te kijken, kunt u zien hoe de galerijen zich rondom de centrale binnenplaats wikkelen, waardoor elke toeschouwer zich onderdeel van de actie voelt. De indeling benadrukt het gemeenschappelijke karakter van het Elizabethaanse theater, waar het publiek evenzeer deel uitmaakte van de omgeving als de acteurs op het toneel. Deze vorm helpt de stem van een enkele artiest elke hoek van het theater te bereiken zonder moderne versterking.

Photo: Yair Haklai · CC BY-SA 3.0

In de 16e eeuw schreven strikte weeldevoorschriften voor wat mensen mochten dragen op basis van hun rang en rijkdom. De kostuums die u hier ziet, zijn gemaakt met dezelfde stoffen en handstiktechnieken die in de tijd van Shakespeare zouden zijn gebruikt. Deze aandacht voor detail dient het bredere educatieve doel van de Globe. Het theater fungeert als een levend laboratorium waar wetenschappers en artiesten kunnen testen hoe historische kleding invloed heeft op beweging, stemgebruik en interactie tussen personages. Zware wol, stijve zijde en uitgebreide kragen waren niet alleen modekeuzes; ze beïnvloedden hoe een acteur zich bewoog en hoe hij het toneel innam. Door deze kledingstukken na te maken, helpt het Education Centre het moderne publiek de visuele aanwijzingen te begrijpen die een Elizabethaans publiek onmiddellijk zou hebben herkend. Een specifieke stof of een bepaalde kleur verf kon het publiek alles vertellen wat ze moesten weten over de status van een personage, nog voordat er één woord was gesproken. Deze toewijding aan historische nauwkeurigheid verandert elke voorstelling in een verkenning van de fysieke realiteit van het verleden. Het gewicht en de beperking van deze kledingstukken bepalen direct het tempo en de gebaren van de acteurs op het toneel.

Photo: Reni002 · CC BY-SA 3.0

Deze staanplaats, vaak de 'pit' genoemd, biedt plaats aan maximaal 700 toeschouwers. In 1599 was dit de meest betaalbare plek om een toneelstuk te zien, voor slechts één penny. Vandaag de dag wordt deze traditie voortgezet, waarbij de 'groundlings' de gehele duur van de voorstelling blijven staan, weer of geen weer. Als u naar de grond kijkt, zult u een ongebruikelijk oppervlak opmerken. Het bestaat uit beton vermengd met gemalen hazelnootschillen. Deze keuze werd geïnspireerd door archeologische opgravingen op de plek van de oorspronkelijke Globe en het nabijgelegen Rose Theatre. Archeologen vonden dikke lagen hazelnootschillen in de grond, wat suggereert dat ze werden gebruikt als een goedkope en effectieve vloerbedekking om vocht te absorberen en een stabiele ondergrond te bieden voor het publiek. De schillen waren in feite de 16e-eeuwse versie van grind. Dit detail is een subtiele verwijzing naar de archeologische ontdekkingen die deze reconstructie mogelijk hebben gemaakt. Vandaag de dag op de binnenplaats staan biedt hetzelfde onbemiddelde, close-up perspectief dat duizenden Londenaren eeuwen geleden ervoeren. Het blijft een van de meest levendige en energieke plekken om een live Shakespeare-voorstelling te ervaren.

Ank Kumar · CC BY-SA 4.0

In tegenstelling tot moderne theaters waar een prosceniumboog een vaste muur vormt tussen de acteurs en het publiek, plaatst dit 'thrust stage' de artiest midden in de menigte. Toeschouwers staan aan drie kanten van het toneel, waardoor de acteurs voortdurend omringd zijn. Deze opstelling creëert een intieme en gedeelde ervaring. Acteurs spreken de 'groundlings' vaak direct aan, waardoor het publiek zich eerder deelnemer aan het verhaal voelt dan passieve toeschouwer. Er worden hier geen microfoons gebruikt; de architectuur zelf is ontworpen om de stem naar de achterste galerijen te dragen. Het toneel is opgetrokken tot ongeveer ooghoogte voor de mensen in het staande vak, zodat de 'groundlings' goed zicht hebben op de actie. Deze configuratie was cruciaal voor het succes van Shakespeares toneelstukken, die met deze specifieke ruimtelijke verhouding in gedachten werden geschreven. Het maakte dynamische beweging en een niveau van interactie mogelijk dat in traditionele, moderne theateromgevingen moeilijk te bereiken is. Elke beweging op dit toneel moet rekening houden met de ogen die vanuit elke hoek toekijken, waardoor de enscenering van een scène driedimensionaal en vloeiend wordt.

Tebbetts at English Wikipedia · Public domain

De onderkant van het toneeldak is rijkelijk versierd met sterrenbeelden, sterren en mythologische figuren tegen een diepblauwe achtergrond. Dit plafond diende niet alleen als decoratie; het vertegenwoordigde het hemelse rijk in de symbolische geografie van het theater. De toneelvloer stond voor de aarde en het gebied daaronder—bereikbaar via een ander luik—stond voor de hel. Hier in 'The Heavens' is een groot luik in het midden van de schildering gebouwd. Dit werd gebruikt voor spectaculaire special effects, waardoor goden, geesten of andere bovennatuurlijke personages met een lier- en katrolsysteem op het toneel konden worden neergelaten. Het zorgde voor dramatische verticale bewegingen die een extra laag spektakel aan de voorstellingen toevoegden. De zuilen die de overkapping ondersteunen, zijn beschilderd om op marmer te lijken, een ander voorbeeld van de Elizabethaanse voorliefde voor visueel bedrog en trompe-l'oeil. Door omhoog te kijken, werd het publiek herinnerd aan de bredere kosmische orde die vaak een rol speelde in de thema's van de drama's die zich beneden afspeelden. Dit rijkelijk versierde plafond is een van de meest kleurrijk gedecoreerde delen van de gehele binnenruimte van het theater.

Rianne · CC BY-SA 3.0

Terwijl de 'groundlings' voor een penny in het staande vak stonden, betaalden welgestelde bezoekers extra voor het comfort van een zitplaats in deze overdekte galerijen. De totale zitcapaciteit van de reconstructie is 873 personen. Hoe hoger je zat, en hoe centraler je positie, hoe meer je waarschijnlijk betaalde. Bijzonder zijn de 'Lord's Rooms', die zich in de galerij direct boven en achter het toneel bevinden. Hoewel deze plaatsen niet per se het beste zicht op de gezichten van de acteurs boden, gaven ze het beste uitzicht op de rest van het publiek. Voor de rijken en invloedrijken was gezien worden in het theater vaak net zo belangrijk als het zien van het toneelstuk zelf. Deze galerijen zijn gebouwd met hetzelfde eikenhouten vakwerk als aan de buitenkant, met eenvoudige houten banken als zitplaatsen. In de tijd van Shakespeare kon je zelfs een extra penny betalen voor een kussen om de lange voorstellingen draaglijker te maken. De verticale opstelling van de galerijen zorgde ervoor dat het theater een brede dwarsdoorsnede van de Londense samenleving kon huisvesten, van gewone arbeiders tot bezoekende adel.

Daniel from Glasgow, United Kingdom · CC BY 2.0

Er is geen dak boven het centrale staande vak, wat betekent dat zowel de 'groundlings' als de acteurs zijn blootgesteld aan het wisselvallige Londense weer. Voorstellingen worden gepland tijdens het zomerseizoen, van mei tot oktober, om optimaal gebruik te maken van het natuurlijke daglicht. Er wordt geen kunstmatige toneelverlichting gebruikt voor middagvoorstellingen, wat de omstandigheden van de 16e eeuw nabootst toen toneelstukken voor zonsondergang moesten eindigen. Deze openheid creëert een unieke reeks uitdagingen en kansen. Acteurs moeten hun stem verheffen boven de geluiden van het moderne Bankside, waaronder het gezoem van het verkeer, de sirenes van hulpdiensten en de incidentele helikopter die boven het theater vliegt. Wanneer het regent, worden het geluid van water op het rieten dak en het zicht op paraplu's in het vak onderdeel van de gedeelde ervaring. Dit gebrek aan een plafond verwijdert de kunstmatige barrière van het theater en verbindt de voorstelling direct met de omgeving van de stad en het verstrijken van de dag. Het dwingt tot een verhoogd bewustzijn van de natuurlijke wereld, iets wat maar weinig andere moderne theaterlocaties kunnen bieden.

McKay Savage from London, UK · CC BY 2.0

Hoewel het gereconstrueerde theater het beroemdste deel van het complex is, zijn de omliggende bakstenen structuren essentieel voor het voortbestaan van de instelling. Shakespeare's Globe ontvangt geen jaarlijkse overheidssubsidie. In plaats daarvan opereert het als een onafhankelijke liefdadigheidsinstelling, die elk jaar ongeveer 24 miljoen pond aan eigen inkomsten genereert. Dit inkomen wordt vergaard door kaartverkoop, rondleidingen en de diverse activiteiten van het Education Centre. Dit centrum bedient jaarlijks duizenden studenten en docenten en biedt workshops, lezingen en onderzoeksmogelijkheden die Shakespeares werk via uitvoering verkennen. Het is een van de grootste theatereducatieafdelingen van het land. Het complex omvat ook een bibliotheek, archief en tentoonstellingsruimtes. Deze infrastructuur stelt de Globe in staat om als een cultureel knooppunt te functioneren dat het hele jaar door actief is, in plaats van alleen als een seizoensgebonden speelplek. De moderne baksteenarchitectuur is ontworpen om het historische theater aan te vullen en tegelijkertijd de nodige faciliteiten te bieden voor een educatieve en culturele organisatie van wereldklasse in het hart van Londen. De gebruikte bakstenen zijn een knipoog naar de industriële geschiedenis van de South Bank.

Photo: Oxyman · CC BY 2.5