Klasztor Szaolin Audioprzewodnik po polsku

Witamy Państwa w Klasztorze Szaolin, u stóp szczytu Wuru na Górze Song w prowincji Henan. Ta wycieczka prowadzi główną osią bram i pawilonów aż do cmentarza pagód i opowiada historię mnichów, którzy medytowali, a także trenowali. Świątynia zawdzięcza swą nazwę otoczeniu: gajowi, czyli lin, na Górze Shaoshi. Cesarz Xiaowen z Północnej Wei założył ją w 495 roku, aby dać schronienie indyjskiemu mnichowi o imieniu Batuo, który dotarł do Chin Jedwabnym Szlakiem. Batuo został pierwszym opatem i nadał temu miejscu pierwotne przeznaczenie, tłumacząc buddyjskie pisma święte i nauczając setki wyznawców. Pod jego przewodnictwem i pod przewodnictwem jego uczniów Szaolin rozrósł się w miejsce zgromadzeń wybitnych mnichów. Tak wygląda ten cichy początek. To, co nastąpiło później, sprawiło, że nazwa ta stała się znana na całym świecie.

User:Yaoleilei · CC BY-SA 3.0

Czarna tablica nad bramą zawiera trzy złote znaki: Świątynia Szaolin. To kaligrafia samego cesarza Kangxiego. W 1704 roku, w czterdziestym trzecim roku jego panowania, podarował on tablicę klasztorowi. Najpierw wisiała w Pawilonie Niebiańskich Królów, głębiej w obrębie kompleksu, a później została przeniesiona tutaj, do Bramy Górskiej. Cesarskie pismo odręczne nad drzwiami wejściowymi sprawiało, że patronat był oczywisty dla każdego, kto wchodził. Cesarze Qing sprzyjali Szaolin, a ta tablica jest tym poparciem, napisanym wielkimi literami.

kevinmcgill from Den Bosch, Netherlands · CC BY-SA 2.0

Ta wielka stela spoczywa na grzbiecie kamiennego żółwia, pod własnym pawilonem. Wzniesiono ją w 728 roku, a jej historia sięga stulecia wcześniej. Pod koniec dynastii Sui bandyci zagrażali rozległym ziemiom świątyni, dlatego mnisi zorganizowali się, aby obronić swoją społeczność. W 621 roku trzynastu z nich pomogło Li Shiminowi w jego walce z wodzem wojennym Wang Shichongiem. Pojmali siostrzeńca wodza, którego armia obozowała w Dolinie Cyprysów. Li Shimin, przyszły cesarz Taizong, przesłał świątyni oficjalny list z podziękowaniami. Na przodzie steli widnieje jego pochwała, a jego własne imię jest na niej podpisane. Tył odnotowuje nagrodę: ziemię i młyn wodny. Późniejsza legenda dodała dziwniejszy prezent, cesarskie pozwolenie dla mnichów na jedzenie mięsa i picie alkoholu. Stela nie mówi nic takiego i żaden dokument z epoki tego nie potwierdza.

Miguel Discart & Kiri Karma · CC BY-SA 2.0

Wieża Dzwonu wznosi się na swych poziomach okapów krytych zieloną dachówką, ale jest młodsza, niż wygląda. Pod koniec lat dwudziestych dwudziestego wieku Szaolin zostało wciągnięte w feudy wodzów wojennych północnych Chin. Mnisi opowiedzieli się po stronie generała Fan Zhongxiu, który trenował tu jako dziecko, przeciwko jego rywalowi Shi Yousanowi. Fan został pokonany, a świątynia służyła jako jego kwatera główna. Piętnastego marca 1928 roku wojska Shi Yousana podłożyły ogień. Starożytne wieże i pawilony spłonęły, a wśród nich Wieża Dzwonu, Wieża Bębna i Pawilon Niebiańskich Królów. Kilku mnichów zginęło, a 5480 tomów buddyjskich pism świętych zostało zniszczonych. To, co stoi tu teraz, to rekonstrukcja ukończona w 1994 roku, na wieży wzniesionej po raz pierwszy w 1345 roku. Jej dzwon jest znacznie starszy od budynku: odlano go w 1204 roku.

Diego Tirira from Quito, Ecuador · CC BY-SA 2.0

Jedno drzewo na tym dziedzińcu niesie swój własny cichy zapis. Jego pień jest usiany małymi otworami, a tradycja świątynna głosi, że mnisi używali go do trenowania siły uderzeń palcami, wbijając opuszki palców w drewno raz za razem. Opowieść ta opiera się na tym, o czym tutejsi mnisi od dawna opowiadają, a nie na jakichkolwiek datowanych relacjach. Mimo to drzewo pasuje do wszystkiego, co wiadomo o codziennym życiu klasztoru, w którym kondycjonowanie ciała było częścią dyscypliny. Więcej fizycznych dowodów tej praktyki czeka głębiej w kompleksie, w podłodze jednego z jego pawilonów.

Ryan McFarland · CC BY 2.0

Te postaci, pomalowane w jasne zbroje, z groźnymi twarzami i wzniesioną bronią, ogłaszają, że przekracza się granicę. W świątyniach buddyjskich takie posągi strażników oznaczają przejście ze zwykłego świata do świętego zespołu budynków. To jest Pawilon Czterech Królów Niebiańskich. Pawilon stał tu po raz pierwszy w czasach dynastii Yuan; budynek wzniesiono na nowo w 1735 roku, spłonął w 1928 roku i został odbudowany według dawnego planu w 1982 roku. Dwaj dzierżący broń strażnicy stoją po obu stronach drzwi, a wewnątrz stoją Czterej Królowie Niebiańscy. W tych wyobrażeniach tkwi trafne echo. W tym klasztorze przebywali mnisi ćwiczący się w sztukach walki, dlatego okuci w zbroje obrońcy u jego progu wydają się mniej ozdobą, a bardziej portretem własnej tradycji.

Gary Todd from Xinzheng, China · CC0

Ciało tego strażnika jest napięte jak struna, z jedną ręką uniesioną wysoko, z napiętymi mięśniami i obnażonymi zębami. Jego gwałtowność opowiada historię otaczających go budowli. Owa odbudowa miała miejsce w trzynastym roku panowania cesarza Yongzhenga, kiedy dwór dynastii Qing sfinansował gruntowne prace renowacyjne w Klasztorze Szaolin. Prace objęły bramę oraz Pawilon Tysiąca Buddów. Kolejne dynastie nieustannie odnawiały tę świątynię, nawet w jej trudniejszych stuleciach.

Gary Todd from Xinzheng, China · CC0

Pawilon Główny to miejsce, gdzie wspólnota gromadzi się przed głównymi Buddami, a kult zawsze stanowił rdzeń Szaolin. W tym miejscu pawilon stał już około 1169 roku, w czasach dynastii Song. Stojący tu obecnie budynek pochodzi z połowy lat osiemdziesiątych dwudziestego wieku, wzniesiony po stratach z dwudziestego wieku. Jego czerwone drzwi i pomalowane belki są nowe, ale grunt pod kamiennymi schodami nie jest nowy. Taki jest schemat całego klasztoru: straty i odbudowy, powtarzane bez końca przez całe jego długie życie.

Miguel Discart & Kiri Karma · CC BY-SA 2.0

Wewnątrz Pawilonu Głównego pozłacany Budda siedzi na tle ferii czerwieni i złota. W pawilonie tym czczone są Trzy Posągi Buddów Trzech Kierunków: Śakjamuni, Amituofo oraz Yaoshi. Guanyin i Osiemnastu Arhatów również tu stoją. Nad nimi wisi tablica z kaligrafią wykonaną ręką cesarza Kangxiego, z czterema znakami oznaczającymi „Klejnotowe drzewa i pachnące lotosy”. To drugi cesarski dar w tych murach, cesarski pędzel wiszący nad codzienną pracą kultu.

Diego Tirira from Quito, Ecuador · CC BY-SA 2.0

Czerwone mury i kondygnacje dachów pokrytych zieloną dachówką wznoszą się tu jeden za drugim, pawilon za pawilonem w górę doliny. Szaolin to nie jeden wielki budynek, lecz ciąg dziedzińców, a każda brama prowadzi głębiej w głąb góry. Wiele z tego, co otacza te dziedzińce, jest młodsze, niż wygląda. Kiedy w latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych dwudziestego wieku przystąpiono do odbudowy klasztoru, cała jego własna dokumentacja uległa zagładzie. Plan rządowy przewidywał odbudowę dziewięciu pawilonów. Kolejnych dziesięć miało zostać odrestaurowanych, a osiem dodanych jako całkowicie nowe. Architekci dobrze znali ten typ budownictwa, przeprowadzili więc wywiady ze starszymi osobami, które pamiętały klasztor sprzed 1928 roku, i pracowali w oparciu o ich wspomnienia. Pawilon Tekstów Buddyjskich został wzniesiony ponownie w 1993 roku. Pawilon Lixue, znajdujący się przed nami na następnym dziedzińcu, został zrekonstruowany w 1983 roku. Jego pełna nazwa to Pawilon Tego, Który Stoi w Śniegu, i nazywany jest także Salą Damo. Tam przechowywana jest opowieść o tym, jak chan przeszedł z mistrza na ucznia.

Petter Griffin · CC0