Mount RushmoreAudioprzewodnik

Witamy w jednym z najbardziej rozpoznawalnych miejsc na świecie. Wkraczając na teren Mount Rushmore, wchodzicie do miejsca często nazywanego 'Sanktuarium Demokracji'. Ta monumentalna rzeźba powstała, aby upamiętnić pierwsze 150 lat historii Stanów Zjednoczonych. Czterej wybrani prezydenci — George Washington, Thomas Jefferson, Theodore Roosevelt oraz Abraham Lincoln — zostali wyselekcjonowani przez rzeźbiarza Gutzona Borgluma, aby reprezentować fundamentalne wartości narodu: jego narodziny, ekspansję, rozwój oraz przetrwanie. Poświęćcie chwilę, aby poczuć skalę tego miejsca. Proces tworzenia tego arcydzieła był równie wielki, co same postacie. Budowa rozpoczęła się pod koniec lat 20. XX wieku i trwała przez okres Wielkiego Kryzysu, kończąc się ostatecznie w 1941 roku. Było to ogromne przedsięwzięcie inżynieryjne i artystyczne, którego koszt w momencie ukończenia wyniósł około 989 000 dolarów. Dziś pomnik ten stanowi nie tylko wyczyn rzeźbiarski, ale także odzwierciedlenie tożsamości narodowej. Przechodząc przez wejście, zobaczycie, jak krajobraz Black Hills został przekształcony, aby stać się tłem dla tych górujących postaci historycznych.

Paul B. · CC BY-SA 4.0

Wchodząc głębiej na teren pomnika, znajdziecie się w Alei Flag. Ta patriotyczna ścieżka stanowi formalne podejście do góry, nadając miejscu uroczysty charakter. Spójrzcie w górę, a zobaczycie pięćdziesiąt sześć flag powiewających nad głowami. Reprezentują one pięćdziesiąt stanów, Dystrykt Kolumbii, trzy terytoria — Guam, Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych i Samoa Amerykańskie — oraz dwie wspólnoty: Portoryko i Mariany Północne. Flagi są ułożone w porządku alfabetycznym i podczas spaceru możecie poszukać sztandaru swojego stanu lub terytorium. Zwróćcie uwagę, jak duże kamienne filary wyznaczające aleję tworzą naturalną ramę dla twarzy prezydentów w oddali. Układ ten został zaprojektowany celowo, aby zapewnić odwiedzającym idealne miejsce do zrobienia zdjęcia. Ustawienie filarów kieruje wzrok w górę i do przodu, idealnie centrując rzeźbę na tle nieba. To miejsce, w którym lokalna tożsamość poszczególnych stanów spotyka się z kolektywną tożsamością narodu, a wszystko to pod czujnym spojrzeniem czterech prezydentów wykutych w granicie.

Xiao Fang · CC BY-SA 4.0

Stojąc tutaj, zaczynacie odczuwać prawdziwą fizyczną wielkość Mount Rushmore. Aby zrozumieć ambicję tego projektu, spójrzcie na liczby. Każda z czterech głów prezydentów ma około 60 stóp wysokości. Dla porównania, gdyby prezydenci ci zostali wykuci jako pełnowymiarowe posągi, mieliby prawie 465 stóp wysokości. Każda twarz ma mniej więcej wysokość sześciopiętrowego budynku, z nosami o długości około 20 stóp i ustami o szerokości 18 stóp. Sama góra, którą rzeźbiarz Gutzon Borglum wybrał ze względu na trwały granit i korzystną ekspozycję południowo-wschodnią, osiąga wysokość 5725 stóp nad poziomem morza. Osiągnięcie tak wysokiego poziomu detali w tak ogromnej skali wymagało usunięcia zdumiewającej ilości kamienia. Przez czternaście lat budowy robotnicy usunęli z powierzchni góry około 450 000 ton granitu. Większość tego materiału do dziś spoczywa u podnóża góry, tworząc tzw. piarg. Iglice Black Hills stanowią dramatyczne, poszarpane tło dla gładkich, wyrafinowanych rysów prezydentów, podkreślając kontrast między surową naturą Dakoty Południowej a ludzką ręką, która ją ukształtowała.

Photo: Chrishauck24 · CC BY-SA 3.0

Patrząc na horyzont, można dostrzec rozległy krajobraz lasu państwowego Black Hills, który otacza pomnik. Ten region Dakoty Południowej słynie z wyjątkowej budowy geologicznej, charakteryzującej się starożytnymi granitowymi iglicami, które przez miliony lat opierały się erozji. Ta konkretna góra została wybrana przez rzeźbiarza, ponieważ jej granit jest wyjątkowo twardy i trwały, a erozja postępuje w tempie zaledwie około jednego cala na 10 000 lat. Dzięki temu podobizny prezydentów pozostaną rozpoznawalne przez tysiąclecia. Z tej perspektywy widać układ obiektów parkowych zaprojektowanych tak, aby pomieścić miliony odwiedzających rocznie. Poniżej głównych punktów widokowych znajdują się centrum dla zwiedzających oraz muzeum, które zostały wkomponowane w krajobraz, aby nie zakłócać jego wyglądu. Orientacja góry na południowy wschód była również kluczowym czynnikiem przy jej wyborze, ponieważ pozwala słońcu oświetlać twarze przez większą część dnia, tworząc cienie i światła niezbędne do dostrzeżenia detali rzeźbiarskich z odległości wielu mil. Otaczający las sosny żółtej dodaje głębokiego zielonego kontrastu do jasnoszarego granitu, tworząc naturalną katedrę, w której mieści się 'Świątynia Demokracji'.

Carol M. Highsmith · Public domain

Znajdują się Państwo na Grand View Terrace, głównym punkcie obserwacyjnym pomnika. To miejsce, z którego pełna wizja projektu staje się wyraźna. Stworzenie tego monumentu było życiowym dziełem rzeźbiarza Gutzona Borgluma. Był on człowiekiem o ogromnych ambicjach, który rozpoczął projekt 4 października 1927 roku. Kiedy Gutzon zmarł na początku 1941 roku, jego syn, Lincoln Borglum, przejął nadzór nad ostatnimi miesiącami prac. Budowa trwała dokładnie czternaście lat, a projekt oficjalnie zakończono 31 października 1941 roku. Choć dziś twarze wydają się ukończone, pierwotny plan był znacznie bardziej rozległy, jednak brak funduszy i wybuch II wojny światowej doprowadziły do zakończenia prac. Z tego tarasu można docenić subtelne różnice w sposobie ustawienia każdego z prezydentów. Borglum wykorzystał naturalne światła i cienie góry, aby nadać twarzom głębi. Stojąc tutaj, proszę wyobrazić sobie dźwięki sprężarek powietrza i wybuchów dynamitu, które przez ponad dekadę rozbrzmiewały w tej dolinie, gdy góra była powoli przekształcana w ikonę, którą widzą Państwo przed sobą.

Vik Varma · CC BY-SA 4.0

George Washington był pierwszą wyrzeźbioną postacią i pozostaje najbardziej wyrazistą z całej czwórki. Jako główny założyciel Stanów Zjednoczonych, jego obecność reprezentuje narodziny narodu. Proszę zwrócić uwagę na wyraziste, ostre detale jego rysów. Rzeźbiarz, Gutzon Borglum, zaprojektował twarz Washingtona tak, aby była najbardziej wysunięta do przodu i wyeksponowana, co zapewniało, że jako pierwsza uchwyci wczesne poranne światło, gdy słońce wschodzi nad Black Hills. Głowa Washingtona była pierwszą ukończoną częścią i została oficjalnie poświęcona w 1930 roku. Ponieważ był on pierwszy, robotnicy używali go jako punktu odniesienia przy rozmieszczaniu pozostałych trzech postaci. Jeśli przyjrzą się Państwo uważnie fakturze kamienia, można dostrzec wyrafinowane wykończenie, które odróżnia jego twarz od surowszej skały otaczającej góry. Jego wzrok jest utkwiony w horyzoncie, co symbolizuje niezłomne przywództwo, które położyło fundamenty pod amerykańską demokrację. Detale oczu są szczególnie imponujące; Borglum zastosował specjalistyczną technikę, aby sprawić, że wydają się mieć źrenice podążające za widzem, co osiągnięto poprzez wyrzeźbienie głębokich wgłębień tworzących naturalne cienie.

TГєlio Assis · CC BY 2.0

Wizerunek Thomasa Jeffersona, znajdujący się na lewo od Waszyngtona, symbolizuje ekspansję Stanów Zjednoczonych, co w dużej mierze wynika z jego roli w zakupie Luizjany. Jednak twarz Jeffersona niemal nie znalazła się w tym miejscu. W pierwotnym projekcie Jefferson miał zostać umieszczony po prawej stronie George'a Waszyngtona. Robotnicy spędzili dwa lata na wykuwaniu jego rysów w tej części góry, zanim zorientowali się, że granit w tym miejscu jest zbyt niestabilny i pełen szczelin, by utrzymać gotową twarz. W dramatycznym zwrocie akcji robotnicy musieli użyć dynamitu, aby wysadzić częściowo ukończoną twarz Jeffersona. Następnie przeniesiono go na obecne miejsce, po lewej stronie Waszyngtona. Ta relokacja wymagała od zespołu przemyślenia całej kompozycji góry. Mimo tego poważnego niepowodzenia, zespół z powodzeniem wyrzeźbił Jeffersona w nowej lokalizacji, kończąc głowę w 1936 roku. Jego obecność na górze upamiętnia rozwój terytorialny młodego narodu oraz intelektualne fundamenty demokracji, które pomógł zapisać w Deklaracji Niepodległości.

Photo: Tinasuzanne · CC BY-SA 3.0

Theodore Roosevelt został wybrany, aby reprezentować rozwój Stanów Zjednoczonych, w szczególności wzrost znaczenia kraju jako światowego mocarstwa oraz jego pionierskie wysiłki na rzecz ochrony przyrody. Jego wizerunek jest nieco cofnięty w głąb góry, pomiędzy Jeffersonem a Lincolnem. Ta pozycja stanowiła dla rzeźbiarzy wyjątkowe wyzwanie techniczne. Aby rysy twarzy Roosevelta wydawały się z daleka tak samo wyraźne jak pozostałe, rzeźbiarz musiał zastosować głębsze wgłębienia i bardziej wyraziste cienie. Jednym z najbardziej imponujących osiągnięć technicznych na całej górze jest wyrzeźbienie okularów Roosevelta. Ponieważ niemożliwe jest wykucie przezroczystego szkła z litego szarego granitu, rzeźbiarze stworzyli iluzję okularów, wykuwając głębokie, ciemne linie i pozostawiając cienką warstwę kamienia, która imituje mostek i oprawki. Z platform widokowych poniżej ta sztuczka perspektywiczna sprawdza się doskonale, sprawiając wrażenie, jakby prezydent nosił swoje charakterystyczne okulary. Roosevelt był osobistym przyjacielem rzeźbiarza, a jego obecność miała symbolizować energię i postęp początku XX wieku.

Photo: Tinasuzanne · CC BY-SA 3.0

Abraham Lincoln, usytuowany na samym skraju prawej strony grupy, reprezentuje zachowanie jedności Stanów Zjednoczonych w ich najtrudniejszym momencie, czyli podczas wojny secesyjnej. Jego twarz znana jest z głęboko osadzonych oczu i stanowczego wyrazu, odzwierciedlającego ciężar epoki, której przewodził. Za potężną głową Lincolna znajduje się jeden z najmniej znanych elementów pomnika: Sala Dokumentów (Hall of Records). Jest to tunel o długości 70 stóp, wykuty bezpośrednio w granitowym kanionie za prezydentami. Rzeźbiarz Gutzon Borglum pierwotnie wyobrażał sobie tę salę jako wielką komnatę, w której przechowywane byłyby najważniejsze dokumenty narodu, takie jak Konstytucja i Karta Praw. Chciał stworzyć miejsce, w którym historia Ameryki mogłaby zostać zachowana długo po tym, jak twarze na górze uległyby erozji. Choć sala nigdy nie została ukończona zgodnie z wielką wizją Borgluma, w 1998 roku zainstalowano tam tytanowy skarbiec zawierający porcelanowe tablice szczegółowo opisujące historię Stanów Zjednoczonych. Ze względów bezpieczeństwa Sala Dokumentów pozostaje całkowicie niedostępna dla zwiedzających, istniejąc jako cicha kapsuła czasu ukryta głęboko w sercu góry.

Photo: Tinasuzanne · Public domain

Powstanie góry Mount Rushmore nie było tylko osiągnięciem artystycznym; to był niezwykle niebezpieczny projekt przemysłowy. W ciągu czternastu lat w pracach rzeźbiarskich wzięło udział ponad 400 robotników. Większość z nich nie była artystami, lecz lokalnymi górnikami i robotnikami przyzwyczajonymi do pracy z materiałami wybuchowymi i skałami. Mężczyźni ci pracowali w tak zwanych „ławeczkach bosmańskich” – prostych drewnianych siedziskach zawieszonych na stalowych linach u szczytu góry. Huśtali się nad 500-stopową przepaścią, używając młotów pneumatycznych i wierteł do kształtowania granitu. Każdego ranka robotnicy byli opuszczani na zbocze góry, niosąc ciężkie narzędzia i puszki z drugim śniadaniem. Pomimo ekstremalnych wysokości, ciągłego użycia dynamitu i bezlitosnej pogody w paśmie Black Hills, bilans bezpieczeństwa tego projektu jest wręcz cudowny. Przez całe czternaście lat budowy nie zginął ani jeden robotnik. Mężczyźni używali precyzyjnie rozmieszczonych ładunków, aby wysadzić 90 procent skały, pozostawiając zaledwie kilka cali na ostateczne rzeźbienie. Była to praca wymagająca zarówno fizycznej odwagi, jak i technicznej precyzji, wykonywana przez ludzi, którzy w szczytowym okresie Wielkiego Kryzysu zarabiali około ośmiu dolarów dziennie.

Unknown author · Public domain