Het Oude Zomerpaleis Audiogids in het Nederlands

Het Oude Zomerpaleis wordt in het Chinees Yuanmingyuan genoemd, wat ‘Tuinen van Volmaakte Helderheid’ betekent. Hier woonden de keizers van de Qing en hier voerden zij staatszaken uit. Wanneer men aan Chinese keizers denkt, stelt men zich vaak de Verboden Stad voor. Maar de Verboden Stad was het toneel voor formele ceremonies. Het complex besloeg meer dan drieënhalve vierkante kilometer. Het groeide in de loop van de achttiende en het begin van de negentiende eeuw. Net als in de Verboden Stad mocht er nooit een gewoon mens naar binnen. Alleen de keizerlijke familie van het Qing-rijk gebruikte deze plek. In zijn bloeitijd stond het bekend als de ‘Tuin der Tuinen’. Tegenwoordig is het terrein een toeristische trekpleister.

Photo: Gisling · CC BY 3.0

Het complex bestond uit drie tuinen en de gouden karakters op deze donkere plaquette noemen er een van. Dat is de Tuin van de Elegante Lente. Qianlong voegde deze in 1774 toe, aan de zuidkant, als de laatste van de drie. De indeling was opvallend onregelmatig. De andere twee waren de Tuin van de Eeuwige Lente en de Tuin van Volmaakte Helderheid, waaraan het hele complex zijn naam dankte. De paleizen in Europese stijl stonden langs de achterzijde van de Tuin van de Eeuwige Lente. Ze besloegen slechts een smalle strook van het hele landgoed.

钉钉 · CC BY-SA 4.0

Sommige bezoekers vertrekken in de overtuiging dat het Oude Zomerpaleis volledig in Europese stijl was gebouwd. De Europese ruïnes zijn tegenwoordig de meest zichtbare overblijfselen, en dat verklaart de misvatting. Toch was in het hele complex meer dan vijfennegentig procent van de gebouwen in Chinese stijl. Enkele waren gebouwd in Tibetaanse en Mongoolse stijl, wat de diversiteit van het Qing-rijk weerspiegelde. Dit achthoekige paviljoen heeft twee daken die op elkaar zijn gestapeld, met beschilderde dakranden in felle kleuren. De onderste muren zijn gevuld met rode latwerkpanelen. Het staat op een binnenplaats die wordt omzoomd door hallen met rode muren.

Photo: 颐园新居 · CC BY-SA 3.0

In deze vitrine staat een bronzen paardenkop, gemaakt van een metaal dat door plunderaars vaak over het hoofd werd gezien. Op zes oktober 1860 namen Britse en Franse troepen het paleis in. In de dagen daarna werden de keizerlijke collecties geplunderd. De soldaten gaven de voorkeur aan porselein. Ze lieten bronzen vaten links liggen, ook al werden die door de Chinezen gewaardeerd voor het koken en voor bijzetting in graven. Vele stamden uit de Shang-, Zhou- en Han-dynastieën en sommige waren wel drieduizend zeshonderd jaar oud. Een uitzondering vormden de twaalf bronzen dierenkoppen van de fontein met het Dierenriem-wateruurwerk van de Europese paleizen; die werden wel meegenomen. Deze paardenkop is een van die twaalf. Een zakenman uit Macau kocht hem en schonk hem in 2019 aan de Chinese staat, en sinds 2020 is hij hier te zien, in de Zhengjue-tempel van de tuin. Enkele van de meest opmerkelijke schatten belandden in het Chinese Museum van het Paleis van Fontainebleau. Keizerin Eugénie richtte dat museum in 1867 op om ze onder te brengen. Volgens UNESCO bevinden veel van de geplunderde schatten zich nu in zevenenveertig musea over de hele wereld. Er is maar heel weinig teruggekeerd. China heeft geprobeerd ze terug te krijgen, maar er zijn slechts enkele beeldjes uit de Tuin van Eeuwige Lente teruggekeerd. In 2014 werden door een overeenkomst zeven zuilen van het paleis, die in een museum in het Noorse Bergen stonden, teruggebracht naar de Universiteit van Peking. Huang Nubo, een alumnus van de Universiteit van Peking, regelde die overeenkomst.

Photo: 章彦博 · CC BY-SA 4.0

De keizerlijke tuinen reproduceerden verschillende beroemde landschappen van Zuid-China. Wilgentakken hangen in deze rustige waterweg, het soort tafereel dat aan het zuiden doet denken. Aan de waterkant is een stenen boog gedeeltelijk ingestort. De zware blokken liggen verspreid op de oever, met paarse bloemen ertussen. Aan de overkant van het water staat in de verte nog een boogbrug.

User:Vmenkov · CC BY-SA 3.0

Water is teruggekeerd naar delen van de oude tuinen, maar niet de paleizen. Nadat het paleis was vernietigd, bleef het grootste deel van het terrein verlaten achter en bewerkten lokale boeren het land. De overheid nam het terrein in de jaren tachtig weer in bezit. De meren en waterwegen in de oostelijke helft werden uitgegraven en opnieuw gevuld. Kreupelhout werd van de heuvels geruimd, waardoor lang verloren uitzichten terugkeerden. Verschillende tempels zijn opgeknapt of herbouwd. Er is geen goedkeuring gegeven voor de herbouw van de bovengrondse gebouwen. Plannen om de tuinen te herbouwen zijn tegengewerkt op grond van het feit dat dit een belangrijk overblijfsel van de moderne Chinese geschiedenis zou vernietigen. Een later waterproject ontketende een fel debat. In 2005 werden meerbodems met een membraan bedekt om weglekken tegen te gaan. Ongeveer 1,3 vierkante kilometer werd bedekt. De parkadministratie zei dat dit geld bespaarde, omdat de meren nog maar eens per jaar in plaats van drie keer hoefden te worden bijgevuld. Een professor aan de Lanzhou-universiteit vreesde dat het plan de ecologie van het park zou schaden. Het werd een van de heftigste debatten op het internet in China.

Photo: Leiem · CC BY-SA 4.0

In 1707 legde keizer Kangxi de tuin aan als een geschenk voor zijn vierde zoon, prins Yong. De prins werd later keizer Yongzheng, en in 1725 breidde hij de tuinen sterk uit. Hij voegde de waterwerken toe en groef meren, beken en vijvers tussen de heuvels en vlakten. Ook gaf hij achtentwintig schilderachtige plekken binnen het terrein een naam. Een van de meren heette Fuhai. Lotusbladeren verspreiden zich over dit water, en wilgen omzomen de overkant.

Tiger@西北 · CC BY-SA 3.0

Op een klein eiland staat een cluster daken in bleke mist, met ernaast wilgen en een klein paviljoen. Yongzheng liet een aantal levende taferelen bouwen, scènes die werden opgevoerd door echte mensen zodat hij en zijn familie daarnaar konden kijken en eraan mee konden doen. In eentje, genaamd Gewassen zo Overvloedig als Velden, deden hofeunuchen alsof ze boeren op een eiland waren. Een andere, de Binnenplaats van Universeel Geluk, was een nepdorp. Daar kon de keizerlijke familie omgaan met winkeliers. Die winkeliers waren vermomde eunuchen.

Shen Yuan, Tangdai, Wang Youdun · CC BY-SA 3.0

De Westerse Paleizen waren paleizen in Europese stijl uit de achttiende eeuw, en ze waren deels van steen gebouwd. Het grootste deel van hun constructie volgde echter Chinese methoden. Houten zuilen hielden ze overeind, en gekleurde dakpannen en bakstenen muren voltooiden de gebouwen. Vandaag de dag liggen gebeeldhouwde stenen blokken verspreid over droog gras, met kale bomen op de achtergrond. Eén zuil staat nog overeind, bekroond met een gebeeldhouwd kapiteel.

钉钉 · CC BY-SA 4.0

Giuseppe Castiglione plande en ontwierp de paleizen in Europese stijl, en de jezuïet Michel Benoist nam de leiding over hun fonteinen. De keizer, Qianlong, zou zijn geïnteresseerd geraakt nadat hij een gravure van een Europese fontein had gezien. De gevel van het paleis is symmetrisch, met een hoog centraal blok en aan weerszijden een paviljoen. Een formele fontein en een bekken liggen ervoor en bomen omlijsten de randen. In de rechterbovenhoek staat een Chinese titel.

Yi Lantai · Public domain