Stary Pałac Letni Audioprzewodnik po polsku

Stary Pałac Letni nazywany jest po chińsku Yuanmingyuan, co oznacza Ogród Doskonałej Jasności. To tutaj mieszkali cesarze z dynastii Qing i zajmowali się sprawami państwowymi. Kiedy ludzie myślą o chińskich cesarzach, często wyobrażają sobie Zakazane Miasto, jednak to właśnie Zakazane Miasto było miejscem oficjalnych ceremonii. Kompleks zajmował ponad trzy i pół kilometra kwadratowego i rozrastał się w osiemnastym oraz na początku dziewiętnastego wieku. Podobnie jak w Zakazanym Mieście, wstęp nie był dozwolony dla nikogo spoza dworu, z miejsca tego korzystała wyłącznie rodzina cesarska Cesarstwa Qing. W okresie swojej świetności uważano go za ogród ogrodów. Dziś teren ten jest atrakcją turystyczną.

Photo: Gisling · CC BY 3.0

Kompleks składał się z trzech ogrodów, a złote znaki na tej ciemnej tablicy wymieniają jeden z nich: Ogród Eleganckiej Wiosny. Qianlong dodał go w 1774 roku po stronie południowej jako ostatni z trzech. Jego układ był wyraźnie nieregularny. Pozostałe dwa to Ogród Wiecznej Wiosny i Ogród Doskonałej Jasności, od którego wzięła się nazwa całego kompleksu. Pałace w stylu europejskim stały wzdłuż tylnej części Ogrodu Wiecznej Wiosny i zajmowały one tylko niewielki pas całej posiadłości.

钉钉 · CC BY-SA 4.0

Niektórzy zwiedzający odchodzą z przekonaniem, że Stary Pałac Letni zbudowano w całości w stylu europejskim. Ruiny europejskie są dziś najbardziej widocznymi pozostałościami i to wyjaśnia ten błąd. Jednak na terenie całego kompleksu ponad dziewięćdziesiąt pięć procent budynków wzniesiono w stylu chińskim. Kilka zbudowano w stylu tybetańskim i mongolskim, co odzwierciedla różnorodność Cesarstwa Qing. Ten ośmioboczny pawilon ma dwa dachy ułożone jeden na drugim, z malowanymi okapami w jasnych kolorach. Jego dolne ściany wypełnione są czerwonymi panelami ażurowymi, a budynek stoi na dziedzińcu otoczonym salami o czerwonych ścianach.

Photo: 颐园新居 · CC BY-SA 3.0

W tej gablocie znajduje się brązowa głowa konia, wykonana z metalu, który grabieżcy często pomijali. Szóstego października 1860 roku wojska brytyjskie i francuskie zdobyły pałac. Przez kolejne kilka dni cesarskie kolekcje zostały ogołocone. Żołnierze woleli porcelanę. Lekceważyli naczynia z brązu, choć Chińczycy cenili je za ich rolę w gotowaniu i jako dary grobowe. Wiele z nich pochodziło z dynastii Shang, Zhou i Han, a niektóre liczyły do trzech tysięcy sześciuset lat. Wyjątkiem było dwanaście brązowych głów zwierząt z fontanny zodiakalnego zegara wodnego z pałaców w stylu europejskim, które zabrano. Ta głowa konia jest jedną z tych dwunastu. Biznesmen z Makau kupił ją i przekazał państwu chińskiemu w 2019 roku, a od 2020 roku jest eksponowana tutaj, w świątyni Zhengjue na terenie ogrodu. Niektóre z najbardziej znanych skarbów trafiły do Muzeum Chińskiego w pałacu Fontainebleau. Cesarzowa Eugenia utworzyła to muzeum w 1867 roku, aby je pomieścić. Według UNESCO wiele z zagrabionych skarbów znajduje się obecnie w czterdziestu siedmiu muzeach na całym świecie. Bardzo niewiele powróciło. Chiny próbowały je odzyskać, ale zwrócono tylko kilka statuetek z Ogrodu Wiecznej Wiosny. W 2014 roku w ramach umowy siedem kolumn pałacu, prezentowanych w muzeum w norweskim Bergen, odesłano z powrotem na Uniwersytet Pekiński. Huang Nubo, absolwent Uniwersytetu Pekińskiego, doprowadził do zawarcia tej umowy.

Photo: 章彦博 · CC BY-SA 4.0

Ogrody cesarskie odwzorowywały kilka słynnych krajobrazów południowych Chin. Gałęzie wierzb zwisają do tego spokojnego kanału, co jest rodzajem scenerii przywodzącej na myśl południe. Na brzegu wody częściowo zawalił się kamienny łuk; jego ciężkie bloki leżą przewrócone na nabrzeżu, a wśród nich rosną fioletowe kwiaty. Po drugiej stronie wody, w oddali, stoi inny łukowy most.

User:Vmenkov · CC BY-SA 3.0

Woda powróciła do części dawnych ogrodów, ale pałace nie. Po zniszczeniu pałacu większa część terenu pozostała opuszczona, a lokalni rolnicy uprawiali ziemię. Rząd odzyskał ten teren w latach osiemdziesiątych dwudziestego wieku. Jeziora i kanały w połowie wschodniej zostały odkopane i ponownie napełnione wodą. Ze wzgórz usunięto zarośla, przywracając dawno utracone widoki. Kilka świątyń zostało odnowionych lub odbudowanych. Nie zatwierdzono żadnej odbudowy budynków naziemnych. Wystąpiono przeciwko planom odbudowy ogrodów, argumentując, że zniszczyłyby one ważny relikt współczesnej historii Chin. Późniejszy projekt wodny wywołał ostrą debatę. W 2005 roku prace pokryły dna jezior membraną w celu ograniczenia przesiąkania. Pokryto około jednego i jednej trzeciej kilometra kwadratowego. Administracja parku twierdziła, że pozwala to zaoszczędzić pieniądze, ponieważ jeziora trzeba było napełniać raz w roku zamiast trzech razy. Profesor Uniwersytetu w Lanzhou obawiał się, że ten plan zaszkodzi ekologii parku. Stało się to jedną z najgorętszych debat w chińskim Internecie.

Photo: Leiem · CC BY-SA 4.0

W 1707 roku cesarz Kangxi założył ogród jako prezent dla swojego czwartego syna, księcia Yonga. Książę stał się później cesarzem Yongzhengiem, a w 1725 roku znacznie powiększył ogrody. Dodał urządzenia wodne, kopiąc jeziora, strumienie i stawy, które miały znajdować się wśród wzgórz i równin. Nazwał także dwadzieścia osiem miejsc widokowych na terenie posiadłości. Jedno z jezior nazywało się Fuhai. Liście lotosu rozciągają się po tej wodzie, a wierzby rosną wzdłuż odległego brzegu.

Tiger@西北 · CC BY-SA 3.0

Na małej wyspie znajduje się skupisko dachów w bladej mgle, z wierzbami i małym pawilonem obok nich. Yongzheng kazał zbudować szereg żywych obrazów, scen odgrywanych przez prawdziwych ludzi, aby on i jego rodzina mogli je oglądać i w nich uczestniczyć. W jednej, zatytułowanej „Plony tak obfite jak pola”, dworscy eunuchowie udawali rolników na wyspie. Inna, Dziedziniec Powszechnego Szczęścia, była udawaną wsią. Tam cesarska rodzina mogła wchodzić w interakcje ze sklepikarzami. Ci sklepikarze byli przebranymi eunuchami.

Shen Yuan, Tangdai, Wang Youdun · CC BY-SA 3.0

Zachodnie Rezydencje były pałacami europejskimi z osiemnastego wieku i zostały zbudowane częściowo z kamienia. Większość ich konstrukcji opierała się jednak na chińskich metodach. Drewniane kolumny utrzymywały je, a kolorowe dachówki i ceglane mury dopełniały budowle. Dziś rzeźbione kamienne bloki leżą rozrzucone na suchej trawie, z nagimi drzewami w tle. Jedna kolumna nadal stoi, zwieńczona rzeźbioną głowicą.

钉钉 · CC BY-SA 4.0

Giuseppe Castiglione zaplanował i zaprojektował pałace w stylu europejskim, a jezuita Michel Benoist przejął pieczę nad ich fontannami. Mówi się, że cesarz Qianlong zainteresował się nimi po obejrzeniu ryciny przedstawiającej europejską fontannę. Fasada pałacu jest symetryczna, z wysokim blokiem centralnym i pawilonem po obu stronach. Przed nią znajduje się ozdobna fontanna i basen, a drzewa obramowują jej brzegi. W prawym górnym rogu znajduje się chiński tytuł.

Yi Lantai · Public domain