Languages
15Scalinata di Trinità dei Monti Audioprzewodnik
Schody Hiszpańskie to monumentalny ciąg 135 stopni w Rzymie, we Włoszech. Łączą one Piazza di Spagna z kościołem Trinità dei Monti, stanowiąc słynne miejsce spotkań i punkt orientacyjny architektury.
Szybkie informacje
16
narrowanych przystanków
15
Języki
100%
Offline
📍 Rome, Italy
O wycieczce
Schody Hiszpańskie to monumentalny ciąg 135 stopni w Rzymie, we Włoszech. Łączą one Piazza di Spagna z kościołem Trinità dei Monti, stanowiąc słynne miejsce spotkań i punkt orientacyjny architektury.
Pobierz darmową aplikację
O wycieczce
Piazza di Spagna: The Grand Entrance
Schody Hiszpańskie
Witamy w sercu rzymskiej dzielnicy Campo Marzio. Stoją Państwo przed Scalinata di Trinità dei Monti, powszechnie znanymi jako Schody Hiszpańskie. Te monumentalne schody to znacznie więcej niż zwykłe przejście między dwoma punktami; zostały zaprojektowane jako wielki miejski teatr. Zbudowane w latach 1723–1725, składają się ze 135 trawertynowych stopni, które pokonują strome, 29-metrowe wzniesienie. Ich budowa była możliwa dzięki znacznemu zapisowi w testamencie francuskiego dyplomaty Étienne'a Gueffiera, który chciał stworzyć bardziej majestatyczne połączenie między francuskim kościołem Trinità dei Monti na szczycie a placem Hiszpańskim u podnóża. Schody są arcydziełem barokowej urbanistyki, wykorzystującym złożony układ ramp, krzywizn i perspektyw. Zamiast prostego, utylitarnego podejścia, architekt stworzył serię przypominających ogrody tarasów, które pozwalają pieszym zatrzymać się, odetchnąć i cieszyć się zmieniającą się perspektywą miasta podczas wchodzenia. Ten 'salon' Rzymu historycznie był miejscem, w którym ludzie gromadzili się, integrowali i obserwowali tętniące życiem ulice. Patrząc na schody, proszę wyobrazić sobie pokolenia Rzymian i podróżników, którzy stali dokładnie w tym samym miejscu, czyniąc ten punkt jednym z najczęściej fotografowanych i najbardziej lubianych miejsc w Wiecznym Mieście.
Ambasada Hiszpanii
Może wydać się Państwu ciekawe, dlaczego schody ufundowane przez francuskiego dyplomatę i prowadzące do francuskiego kościoła są na całym świecie znane jako 'Hiszpańskie'. Wyjaśnienie kryje się w pobliskim budynku, Pałacu Hiszpańskim (Palazzo di Spagna). Od 1647 roku mieści się w nim Ambasada Hiszpanii przy Stolicy Apostolskiej, co czyni ją najstarszą ambasadą na świecie, która wciąż znajduje się w swojej pierwotnej lokalizacji. W XVII i XVIII wieku wpływy korony hiszpańskiej w tej okolicy były tak dominujące, że cały plac poniżej zyskał nazwę Piazza di Spagna, czyli placu Hiszpańskiego. Jeśli przyjrzą się Państwo fasadzie budynku, można dostrzec kunsztowną heraldykę i herby, które świadczą o jego dyplomatycznym statusie. Budynek ten był centrum hiszpańskich wpływów w Rzymie, a teren wokół niego przez pewien czas był nawet uważany za eksterytorialną ziemię hiszpańską. Kiedy w XVIII wieku ostatecznie zbudowano schody, nazwa placu była już tak głęboko zakorzeniona w lokalnym słownictwie, że nowe schody naturalnie zaczęto nazywać schodami należącymi do placu Hiszpańskiego. Budynek ten przypomina o złożonej sieci europejskiej polityki i wpływów religijnych, które ukształtowały architekturę Rzymu w epoce baroku.
Fontana della Barcaccia
Główne schody
Stojąc na tych historycznych schodach, znajdują się Państwo na trzech wiekach historii wykutej w trawertynie. Jednak sposób, w jaki odwiedzający korzystają z tego zabytku, znacząco zmienił się w 2019 roku. Aby przeciwdziałać przeludnieniu i niszczeniu obiektu, władze Rzymu wprowadziły surowe nowe przepisy dotyczące zachowania na schodach. Choć tradycją było siadanie na stopniach z lodami lub książką, obecnie może to skutkować mandatem w wysokości 250 euro. Poważniejsze wykroczenia, takie jak uszkodzenie kamienia, mogą wiązać się z karami do 400 euro. Środki te wprowadzono, aby chronić delikatną konstrukcję przed milionami turystów odwiedzających to miejsce każdego roku. Znaczenie tych zasad zostało podkreślone w 2022 roku podczas szeroko nagłośnionego incydentu, w którym kierowca wjechał Maserati na schody, powodując znaczne pęknięcia delikatnego trawertynu. Wydarzenie to wstrząsnęło miastem i podkreśliło potrzebę czujnej ochrony tego miejsca. Dziś często można zobaczyć lokalnych funkcjonariuszy dbających o to, by schody pozostawały drożne dla pieszych. Utrzymując schody jako ścieżkę komunikacyjną, a nie miejsce do siedzenia, miasto ma nadzieję zachować integralność strukturalną oraz czystą, białą estetykę kamienia na kolejne stulecia.
The Corners of History: Keats and Babington's
Dom Keatsa-Shelleya
Proszę spojrzeć na budynek po prawej stronie schodów, wyróżniający się ciepłą fasadą w kolorze ochry. To Dom Keatsa-Shelleya, miejsce pielgrzymek miłośników literatury angielskiej. W listopadzie 1820 roku młody poeta John Keats przybył tutaj, mając nadzieję, że łagodniejszy rzymski klimat pomoże wyleczyć jego zaawansowaną gruźlicę. Niestety, jego stan zdrowia stale się pogarszał i w lutym 1821 roku zmarł w małym pokoju na drugim piętrze, w tragicznym wieku zaledwie dwudziestu pięciu lat. Dziś dom pełni funkcję muzeum i miejsca pamięci poświęconego życiu i twórczości poetów romantycznych, którzy czerpali głęboką inspirację z Włoch, w tym Percy'ego Bysshe Shelleya i Lorda Byrona. Wewnątrz zachowano pokój, w którym Keats spędził swoje ostatnie miesiące; wciąż roztacza się z niego ten sam widok na schody i fontannę Barcaccia, jaki widział ze swojego łóżka. Dom mieści bogatą bibliotekę oraz kolekcję rękopisów, listów i osobistych pamiątek. Stanowi on przejmujące przypomnienie ludzkich historii, które rozgrywały się w cieniu wielkich rzymskich zabytków, łącząc wzniosłość architektury z intymnym, często tragicznym życiem ludzi, którzy tu mieszkali.
The Climb: 135 Steps of Travertine
Górne rampy
Jeśli kamień pod Twoimi stopami wydaje się wyjątkowo czysty i jasny, to zasługa wielkiego projektu renowacji zakończonego w 2016 roku. Przez dziesięciolecia porowaty trawertyn ściemniał na skutek zanieczyszczeń powietrza, zacieków wodnych i śladów stóp milionów turystów. Luksusowy dom mody Bulgari, którego flagowy sklep znajduje się nieopodal przy Via dei Condotti, sfinansował czyszczenie i naprawy o wartości 1,5 miliona euro jako prezent dla miasta. Konserwatorzy skrupulatnie usuwali głęboko osadzony brud i porosty biologiczne, które sprawiły, że części schodów przybrały matowoszary odcień. Naprawili również tysiące drobnych pęknięć i ustabilizowali luźne elementy muru. Efekt był spektakularny; schody odzyskały świetlisty, biało-kremowy blask, jaki posiadały w momencie powstania w XVIII wieku. Projekt ten uwypuklił rosnący w Rzymie trend, w ramach którego prywatne luksusowe marki sponsorują utrzymanie zabytków publicznych. Wchodząc po tych górnych rampach, zwróć uwagę, jak odrestaurowany kamień odbija jasne rzymskie słońce, tworząc wyrazisty i piękny kontrast z głębokim błękitem nieba oraz ciepłymi barwami otaczających budynków.
Układ motyla
Architekt schodów, Francesco de Sanctis, nie zaprojektował jedynie ciągu stopni; stworzył złożoną geometryczną łamigłówkę. Gdyby spojrzeć na konstrukcję z drona lub wysokiego okna, widać, że dwie symetryczne, trójkątne rampy po obu stronach przypominają delikatne skrzydła motyla. Ten układ 'motylich skrzydeł' był rewolucyjnym podejściem do pokonania tak stromego wzniesienia, ponieważ pozwolił architektowi podzielić podejście na łatwiejsze do pokonania sekcje. De Sanctis wykorzystał wyrafinowaną grę naprzemiennych krzywizn i linii prostych, aby prowadzić wzrok ku górze i sprawić, że wspinaczka nie staje się monotonna ani zbyt męcząca. Projekt jest szczytowym osiągnięciem stylu późnego baroku, w którym priorytetem są ruch i dynamika. Układ ten stanowi również idealną scenę dla corocznego wiosennego święta miasta – Festiwalu Azalii. W każdym kwietniu i maju rampy, które widzisz, są wyłożone setkami donic z żywymi, różowymi i białymi azaliami. Kwiaty podążają za krzywiznami schodów, podkreślając kształt motyla i zmieniając kamienną strukturę w kaskadowy ogród pełen kolorów – tradycję, która zachwyca mieszkańców i turystów od ponad osiemdziesięciu lat.
The Summit Obelisk
Obelisk Salustiański
Pionowym punktem centralnym na szczycie schodów jest Obelisk Salustiański. Choć wygląda jak autentyczny egipski artefakt, w rzeczywistości jest starożytną rzymską 'imitacją', prawdopodobnie wykutą w II wieku naszej ery. Pierwotnie stworzono go, by zdobił Ogrody Salustiusza, rozległą prywatną posiadłość znajdującą się w starożytności w pobliżu. Rzymscy kamieniarze, którzy wykonali ten pomnik, próbowali naśladować styl znacznie starszych egipskich obelisków, sprowadzonych do Rzymu jako trofea imperium. Możesz zauważyć, że hieroglify na powierzchni wyglądają nieco inaczej niż te na egipskich oryginałach. Dzieje się tak dlatego, że rzymscy rzemieślnicy kopiowali symbole bezpośrednio z Obelisku Flaminio na Piazza del Popolo, ale ponieważ nie potrafili odczytać starożytnego pisma, popełnili kilka błędów w 'tłumaczeniu'. Wytrawne oko dostrzeże, że niektóre symbole są odwrócone lub umieszczone w niewłaściwej kolejności. W 1789 roku papież Pius VI nakazał przeniesienie obelisku w obecne miejsce, aby zapewnić monumentalne zwieńczenie widoku z dołu schodów. Zwieńczony brązowym krzyżem zawierającym relikwie, stanowi pomost między pogańską przeszłością Rzymu a jego chrześcijańską historią.
Trinità dei Monti: The French Connection
Widok ze szczytu
Gdy spoglądasz w dół ze szczytu, 29-metrowy spadek w stronę fontanny tworzy silne poczucie wysokości i dramatyzmu. To najlepsze miejsce, by docenić 'miejski teatr', jakim są Schody Hiszpańskie. Architekt, Francesco de Sanctis, zaprojektował cały ten obszar jako miejsce, w którym ludzie nie tylko przechodzą, ale przychodzą, by 'widzieć i być widzianymi'. Tarasy i podesty zaprojektowano specjalnie tak, aby umożliwić spacery i pozowanie, niczym w galeriach teatru. Historycznie obszar ten był popularnym miejscem spotkań modeli artystów. W XIX wieku mężczyźni i kobiety z okolicznych wsi przybywali tu w tradycyjnych strojach ludowych, czekając na pracę i mając nadzieję na zatrudnienie przez malarzy i rzeźbiarzy, którzy prowadzili swoje pracownie przy pobliskiej Via Margutta. Tworzyło to żywą, kolorową scenę, która stała się synonimem romantycznego obrazu Rzymu. Nawet dziś schody funkcjonują jako scena dla pokazów mody i wydarzeń publicznych. Patrząc w dół, można dostrzec nieustanny ruch tłumów, niekończący się ludzki dramat, który rozgrywa się na tych kamieniach od trzystu lat. Skala schodów i otwartość widoku sprawiają, że jest to jedno z najbardziej ekscytujących doświadczeń zmysłowych w mieście.
Fresk Mater Admirabilis
Wewnątrz kościoła Trinità dei Monti można znaleźć słynny fresk znany jako 'Mater Admirabilis'. Z jego powstaniem w 1844 roku wiąże się zachwycająca legenda. Został namalowany przez młodą francuską nowicjuszkę i zakonnicę, Pauline Perdreau, na ścianie klasztoru. Pauline postanowiła przedstawić Dziewicę Maryję jako młodą dziewczynę w kontemplacyjnym nastroju, ubraną w suknię o delikatnym różowym odcieniu, zamiast tradycyjnego, bardziej formalnego błękitu często spotykanego w sztuce religijnej. Kiedy fresk został ukończony, przełożona klasztoru była rzekomo niezadowolona z kolorów, uważając je za zbyt jasne i krzykliwe. Nakazała przykryć obraz dużym płótnem, aby ukryć go przed wzrokiem. Jednak według lokalnej tradycji, gdy kilka tygodni później płótno w końcu usunięto, kolory w cudowny sposób złagodniały i połączyły się, ukazując delikatną, świetlistą poświatę, którą widzisz dzisiaj. Papież Pius IX był tak poruszony obrazem, gdy go zobaczył, że nadał mu tytuł 'Matki Najgodniejszej'. Dziś fresk jest miejscem wielkiej czci, a mała kaplica, w której się znajduje, oferuje cichy, duchowy kontrast dla tłumów i wielkiej architektury tuż za drzwiami kościoła.
Pincian Hill Landmarks
Fasada Palazzo Zuccari
Niedaleko szczytu schodów natkniesz się na jedną z najbardziej ekscentrycznych ciekawostek architektonicznych Rzymu: Palazzo Zuccari, często nazywany 'Casina delle Mostre', czyli Domem Potworów. Zbudowany pod koniec XVI wieku przez malarza Federico Zuccariego, budynek posiada fasadę, w której okna i drzwi obramowane są wyrzeźbionymi, otwartymi paszczami gigantycznych, fantastycznych potworów. Te kamienne twarze, z szeroko otwartymi oczami i ogromnymi zębami, zdają się być gotowe połknąć każdego, kto się zbliży. Zuccari zaprojektował fasadę w ten sposób, aby zadziwić i rozbawić swoich gości. Intencją było stworzenie dramatycznego kontrastu; zwiedzający wchodzili przez przerażające, potworne usta, by wewnątrz odnaleźć spokojny, elegancki ogród rozkoszy. Była to gra z motywem 'piękna wewnątrz', popularną koncepcją w manierystycznej sztuce i filozofii. Federico Zuccari chciał, aby jego dom był dziełem totalnym, odzwierciedlającym jego własną kreatywną i nieco ekscentryczną osobowość. Dziś w budynku mieści się Bibliotheca Hertziana, światowej sławy biblioteka historii sztuki. Mimo że funkcja budynku się zmieniła, 'potwory' wciąż zaskakują i zachwycają przechodniów, stanowiąc świadectwo fantazji i kreatywności, które można odnaleźć w zakamarkach historycznych ulic Rzymu.
