Monument voor de Revolutie Audiogids

Welkom bij het Monument voor de Revolutie, op de Plaza de la República in Mexico-Stad. Met zevenenzestig meter is dit de hoogste triomfboog ter wereld. De bouw van de boog duurde achtentwintig jaar, van 1910 tot 1938, en het verhaal kent twee helften. Het begon als een wetgevend paleis voor Porfirio Díaz, de dictator die Mexico decennialang regeerde. Toen werd hij door de revolutie ten val gebracht en werd zijn onvoltooide paleis een monument voor de mannen die hem ten val brachten. Vandaag de dag is het tevens een mausoleum, waarin verschillende presidenten van Mexico in de pijlers liggen. Onder de grond bevindt zich een museum dat is gewijd aan de revolutie zelf, en helemaal boven vindt u een koepel en een uitkijkpunt. Deze rondleiding voert u langs de hele boog, van de paleisdroom tot de fonteinen op het plein.

Photo: Ale.49paez · CC BY-SA 4.0

Onder het monument, in het museum, treft u een wit model aan van een paleis dat nooit heeft bestaan. Dit is het Federale Wetgevende Paleis, het gebouw dat dit monument oorspronkelijk had moeten zijn. President Porfirio Díaz legde de eerste steen op drieëntwintig september 1910, tijdens de viering van het eeuwfeest van de Mexicaanse onafhankelijkheid. Hij had een Franse architect ingehuurd, Émile Bénard, die een neoclassicistisch paleis ontwierp met in de plannen zogenaamde karakteristieke accenten van de Franse Renaissance. De boodschap was bewust gekozen. Mexico wilde zich tonen als een geavanceerde natie, dus de gevels zouden bestaan uit Italiaans marmer en Noors graniet, op een interne ijzeren constructie. Het gebouw zou de kamers van de afgevaardigden en senatoren hebben gehuisvest. Díaz werd in mei 1911 verdreven, maar president Francisco Madero hield het project levend. Toen Madero in 1913 werd vermoord, werd het werk geannuleerd en onvoltooid achtergelaten.

Photo: Luicheto · CC BY-SA 3.0

De kelder van dit monument verbergt een volwaardig museum over de Mexicaanse geschiedenis. Het Nationaal Museum van de Revolutie opende op twintig november 1986. De vaste tentoonstelling heet Drieënzestig jaar in de geschiedenis van Mexico en loopt van 1857 tot 1920. Dat tijdvak omvat de Grondwet van 1857 aan de ene kant en het presidentschap van Venustiano Carranza aan de andere kant, met de revolutionaire jaren als kern. Meer dan vierhonderd stukken vullen de zalen, waaronder insignes, uniformen, vlaggen en officiële documenten. Een van de meest opvallende objecten is een zadel dat toebehoorde aan Francisco Villa, van bewerkt leer en met metalen beslag, de uitrusting van een man die legers vanaf een paardenrug aanvoerde. Het verhaal van Villa reikt verder dan deze vitrine. U komt het later in de rondleiding weer tegen, in een van de pijlers van het monument.

Photo: ProtoplasmaKid · CC BY-SA 3.0

De grote stenen figuren aan de voet van de boog volgen een regel die u misschien aanvankelijk vreemd in de oren klinkt. Er is geen persoon in te bekennen. Toen het beeldhouwprogramma werd aangekondigd, op twaalf september 1933, legde de architect Carlos Obregón Santacilia precies vast wat de groepen moesten voorstellen. Twee sociale processen, de onafhankelijkheid en de hervormingswetten. En twee prestaties van de revolutie, de agrarische wetten en de arbeidswetten. De instructie was expliciet: er mocht geen individueel personage worden afgebeeld. De Mexicaanse beeldhouwer Oliverio Martínez ontwierp de vier groepen, waarbij Francisco Zúñiga als een van zijn assistenten werkte. Hun figuren zijn zwaar, gestileerd en monumentaal, uitgehouwen op de strenge manier die het tijdperk eiste. De revolutie moest worden herinnerd als een reeks beginselen, niet als een galerij van helden. Het mausoleum onder deze stenen zou die regel stilletjes breken.

Randal Sheppard · CC BY-SA 2.0

In elk van de vier pijlers van dit monument liggen de stoffelijke overschotten van mannen die vochten in de revolutie, en soms tegen elkaar. Francisco Madero, Venustiano Carranza, Pancho Villa, Plutarco Elías Calles en Lázaro Cárdenas rusten hier allemaal. Villa is de enige die nooit president is geweest. Hij werd in 1923 vermoord in Parral, in de staat Chihuahua, en zijn stoffelijk overschot werd hier in 1976 naartoe gebracht tijdens een grote openbare ceremonie. Het gezelschap waarin hij verkeert, zult u opmerkelijk vinden. Carranza en Villa bevochten elkaar fel tijdens de revolutie. Calles haatte Villa en gaf vermoedelijk opdracht tot de moord. Cárdenas stuurde op zijn beurt Calles in ballingschap. Mannen die elkaar tijdens hun leven haatten, delen nu een mausoleum, als onderdeel van de inspanning van de staat om de revolutie tot één enkel verhaal te smeden. Eén held ontbreekt. Emiliano Zapata ligt in Cuautla, in zijn thuisstaat Morelos, omdat zijn familie zich heeft verzet tegen elke poging om hem te verplaatsen. Carranza, begraven in dezezelfde zuilen, gaf opdracht tot de hinderlaag die hem het leven kostte.

Ricardo Cubias · CC BY-SA 3.0

De glazen lift die door het open midden van de boog omhoog gaat, is de nieuwste manier om naar boven te komen. Deze werd in 2010 geïnstalleerd, toen het observatiedek weer openging voor het publiek, en hij klimt recht door het gewelf richting de koepel. Het was niet de eerste lift hier, en zeker niet de vreemdste. Een van de kolommen herbergt nog de zogeheten presidentiële lift, die vroeger bezoekers naar de eerste en tweede koepels bracht. En er was nog een andere, gebouwd door Otis, die een reis maakte die geen enkele gewone lift kon maken. Hij begon bovenaan de presidentiële trap, stopte bij het uitwendige uitkijkpunt en op het niveau van de aspilleras, en boog vervolgens omhoog op houten rollen, rijdend langs het stalen geraamte tussen de twee koperen koepels. De bestemming was de kleine lantaarn helemaal boven op het monument.

Carlos Adampol Galindo from DF, México · CC BY-SA 2.0

De koepel van dit monument bestaat eigenlijk uit twee koepels, de een in de ander. Vier grote bogen dragen het hele bouwwerk op een hoogte van 26 meter. De binnenkoepel is bekleed met cantera, de bleke Mexicaanse vulkanische steen, terwijl de buitenste is bedekt met koper, dat door verwering een groene patina heeft gekregen. Een dubbele wenteltrap slingert rond de stenen binnenkoepel; wanneer u deze beklimt, voelt het als een wandeling tussen de twee schalen. De trap eindigt bij een deambulatorio, een loopgang die leidt naar een terras dat dienstdoet als intern uitkijkpunt. Onder dat terras openen de aspilleras zich in de koepel, hoge openingen van 8 meter die daglicht in het hart van het monument laten stromen. Vanaf de loopgang is de onderkant van de koperen koepel van dichtbij te zien, plaat voor plaat gehamerd.

Monumento a la Revolución Mexicana · FAL

De ruwe stalen ribben die tussen de twee koepels zichtbaar zijn, vormen het oudste deel van dit monument en vertellen het hele verhaal van zijn tweede leven. De constructie werd gefabriceerd in de Verenigde Staten en verscheept naar Mexico, waar deze op een bed van 17.000 houten heipalen werd geplaatst, die door de onstabiele grond van de oude rivierbedding waren geslagen. Toen kwam de Revolutie, en het halfgebouwde paleis bleef twee decennia lang onafgemaakt staan. Tijdens het presidentschap van Lázaro Cárdenas stelde de architect Carlos Obregón Santacilia voor om het lege omhulsel van Bénards koepel om te vormen tot een monument voor de helden van de Revolutie. Het plan werd goedgekeurd en de verbouwing begon, waarbij over de bestaande koepel heen werd gebouwd in een mengeling van art-deco en Mexicaans socialistisch realisme. Negenentwintig stalen ribben dragen 600 koperen panelen, die elk met de hand zijn gehamerd en zo zijn gemaakt dat ze verwijderbaar zijn. Een stalen ring aan de bovenkant drukt het hele systeem samen. De werkzaamheden werden in 1938 voltooid.

Photo: ProtoplasmaKid · CC BY-SA 4.0

Vanaf de top van de boog opent de stad zich in elke richting, en het uitzicht naar het oosten omvat de grote laan en de torens van het centrum. Dit uitkijkpunt heeft twee levens gehad. Het bleef drie decennia open voor het publiek, werd toen gesloten en ging in 2010 weer open. Schilders hebben dit uitkijkpunt ook gewaardeerd. Van hieruit nam Juan O'Gorman het perspectief voor zijn schilderij La ciudad de México, voltooid in 1949, een groots portret van de hoofdstad gezien van bovenaf. Het is iets bijzonders voor u om te staan waar een schilder stond en dezelfde uitgestrekte stad te zien, inclusief meer dan 70 jaar groei.

Photo: ProtoplasmaKid · CC BY-SA 4.0

Helemaal bovenaan het monument bevindt zich de linternilla, de kleine lantaarn die het hele bouwwerk bekroont. In het oorspronkelijke project van Carlos Obregón Santacilia had deze een taak te vervullen. Het was bedoeld om als vuurtoren voor de stad te dienen en een enorme lichtbundel over Mexico-Stad te schijnen. Dat plan is nooit uitgevoerd. De lantaarn draagt echter wel een spoor van de hemel. Een blikseminslag trof het monument in de tijd dat het nog geen bliksemafleider had, en dat liet een deuk in het koper achter die er nog steeds is, een zacht kuiltje in het metaal nabij de kroon. Het litteken heeft de vuurtorendroom overleefd.

Photo: ProtoplasmaKid · CC BY-SA 4.0