Pomnik Wiktora Emanuela II Audioprzewodnik po polsku

Witamy na Riva degli Schiavoni, historycznej promenadzie, która stanowi tło dla jednego z najbardziej dominujących punktów orientacyjnych Wenecji. Gdy podejdziesz bliżej, pierwszą rzeczą, którą zauważysz, jest ogromna skala tego pomnika, wznoszącego się niemal na dziesięć metrów ponad brzeg laguny. Ta wysokość sprawia, że jest on widoczny z drugiego brzegu, stając się stałym elementem panoramy miasta. Zanim ta konstrukcja została trwale umieszczona w tym miejscu, jej lokalizacja była przedmiotem ożywionych dyskusji. Aby upewnić się, że efekt wizualny będzie odpowiedni, zbudowano pełnowymiarowy drewniany model, który przenoszono w różne prestiżowe miejsca w całym mieście, w tym na słynny Plac św. Marka. Po dokładnych testach planiści zdecydowali się na to konkretne nabrzeże, pozwalając postaci spoglądać w stronę Morza Adriatyckiego. Fundament pomnika jest równie solidny, co jego historia – składa się z masywnej podstawy wykonanej z różowego granitu z Baveno oraz białego kamienia istryjskiego. Materiały te wybrano nie tylko ze względu na ich piękno, ale także zdolność do przetrwania w słonym i wilgotnym środowisku weneckiej laguny. Patrząc na tę strukturę, wyobraź sobie logistyczny wyczyn, jakim był transport tak ciężkich bloków kamiennych przez wodę, aby pod koniec XIX wieku wznieść ten monumentalny hołd.

Andrzej Otrębski · CC BY-SA 4.0

Pomnik ten jest poświęcony Wiktorowi Emanuelowi II, pierwszemu królowi zjednoczonych Włoch. Jego panowanie było zwieńczeniem Risorgimento, ruchu społeczno-politycznego, który skonsolidował różne państwa Półwyspu Apenińskiego w jedno Królestwo Włoch. Z tego powodu jest on często czczony jako jeden z fundamentów nowoczesnego narodu. Powstanie tego miejsca było długim i przemyślanym procesem. Zaprojektował go rzymski rzeźbiarz Ettore Ferrari, postać znana ze swoich silnych przekonań politycznych i wkładu w sztukę publiczną we Włoszech. Aby urzeczywistnić wizję Ferrariego, odlewy z metalu wykonał Alessandro Nelli, wybitny odlewnik z Rzymu. Projekt nie odniósł sukcesu z dnia na dzień; od konkursu na projekt do ostatecznego odsłonięcia minęło aż dziewięć lat. Ten długi czas odzwierciedla staranność procesu artystycznego oraz ogromną skalę prac nad odlewem z brązu. Eksplorując różne poziomy pomnika, podziwiasz efekt niemal dekady pracy najlepszych włoskich rzemieślników, mającej na celu utrwalenie dziedzictwa monarchii w sercu Wenecji – miasta, które jako jedno z ostatnich dołączyło do zjednoczonego królestwa.

Kaz Ish · CC BY-SA 3.0

1 maja 1887 roku ten plac stał się centrum uwagi całego kraju, gdy pomnik został oficjalnie odsłonięty. Termin ceremonii był wysoce symboliczny; zaplanowano go dokładnie dziesięć lat po śmierci Wiktora Emanuela II, co uczyniło inaugurację zarówno uroczystym aktem pamięci, jak i świętem państwowym. Wydarzenie miało rangę państwową, a uczestniczyli w nim następca tronu, król Humbert I, oraz jego żona, królowa Małgorzata. Ich obecność w Wenecji podczas odsłonięcia miała na celu wzmocnienie więzi między dynastią sabaudzką a mieszkańcami Wenecji. W tamtym czasie Włochy były jeszcze stosunkowo młodym narodem, a wydarzenia takie jak to były kluczowe dla budowania poczucia wspólnej tożsamości narodowej. Wyobraź sobie tłumy mieszkańców i dygnitarzy wypełniające Riva degli Schiavoni, port pełen udekorowanych łodzi oraz atmosferę patriotycznego uniesienia, która towarzyszyła opadnięciu zasłony. Nie chodziło tylko o odsłonięcie posągu; był to starannie wyreżyserowany spektakl dumy narodowej, mający pokazać, że Wenecja była i pozostanie istotną częścią zjednoczonego Królestwa Włoch.

dconvertini · CC BY-SA 2.0

Zwrócona w stronę otwartych wód laguny znajduje się jedna z najważniejszych figur alegorycznych pomnika: Wyzwolona Wenecja. Ta kobieca personifikacja miasta została przedstawiona w zdecydowanej, skierowanej do przodu pozie, z wzrokiem utkwionym w horyzoncie, jakby spoglądała w przyszłość narodu. Jeśli przyjrzysz się uważnie jej dłoniom, zobaczysz, że wykonuje wysoce symboliczny akt: rozdziera Traktat Wiedeński z 1815 roku. Dokument ten został podpisany po wojnach napoleońskich i faktycznie oddał Wenecję oraz znaczną część północnych Włoch pod kontrolę Cesarstwa Austriackiego. Pokazując, jak niszczy ten papier, rzeźbiarz przedstawia dosłowne i symboliczne zerwanie z obcymi rządami. Jej postawa emanuje siłą i sprawczością, odchodząc od okresu podległości ku nowej erze wolności. Ta konkretna alegoria miała głęboko przemówić do lokalnej ludności, z której wielu przeżyło walkę o niepodległość. Postać ta stanowi wyzywające przypomnienie, że era obcej dominacji oficjalnie się zakończyła, ustępując miejsca samorządnemu państwu włoskiemu.

Photo: Abxbay · CC BY-SA 4.0

Skrzydlaty lew jest najbardziej rozpoznawalnym symbolem Wenecji, ale wersja, którą widzisz tutaj przed pomnikiem, znacznie różni się od spokojnego 'Lwa św. Marka' spotykanego w innych częściach miasta. Zamiast spokojnie spoczywać łapą na otwartej księdze, lew ten jest ukazany w stanie silnych emocji, rycząc w chwili absolutnego triumfu. Celem lwa jest udokumentowanie konkretnego punktu zwrotnego w historii. Trzyma on kamienny zapis plebiscytu z 1866 roku – głosowania publicznego, które potwierdziło pragnienie Wenecji, by dołączyć do Królestwa Włoch. Jeśli przyjrzysz się uważnie inskrypcjom, zobaczysz przytłaczające wyniki wyryte na zawsze w kamieniu: 641 758 głosów na 'tak' i zaledwie 69 na 'nie'. Ta ogromna przewaga była powodem wielkiej dumy dla nowego państwa włoskiego i służyła jako dowód, że aneksja Wenecji nie była tylko podbojem militarnym, ale autentycznym wyrazem woli ludu. Ryczący lew służy jako głos, potężny świadek tego demokratycznego zwycięstwa, strzegący zapisu momentu, w którym miasto wybrało własny los.

Didier Descouens · CC BY-SA 4.0

Poświęć chwilę, aby przyjrzeć się drobnym detalom wykonanym w brązie na głowie i grzywie uskrzydlonego lwa. Rzeźbiarz, Ettore Ferrari, użył dynamicznych, niemal poszarpanych tekstur, aby ożywić to stworzenie. Zamiast gładkiej, wyidealizowanej sierści, grzywa została oddana w głębokich, wirujących warstwach, które sugerują ruch i surową energię. Ten wybór artystyczny był zamierzony. Celem było przekazanie pasji i 'zapału' Risorgimento – okresu zjednoczenia Włoch, charakteryzującego się rewolucyjnym duchem i silnymi nastrojami nacjonalistycznymi. Szorstka, teksturowana powierzchnia chwyta światło słoneczne w różny sposób, gdy poruszasz się wokół niej, nadając lwu wrażenie bycia w trakcie akcji. Ten styl rzeźby był częścią szerszego trendu w późnym XIX wieku, który odchodził od bezruchu neoklasycyzmu w stronę bardziej ekspresyjnego, emocjonalnego realizmu. Nadając lwu tak dziki i energiczny wygląd, artysta uchwycił ducha miasta i ludzi, którzy właśnie przeszli przez dziesięciolecia konfliktów i politycznych zawirowań, aby osiągnąć swoją wolność. Sam brąz zdaje się wibrować z tą samą intensywnością, która napędzała ruch na rzecz zjednoczonych Włoch.

This Photo was taken by Wolfgang Moroder. Feel free to use my photos, but please mention me as the author and send me a message. This image is not in the public domain. Please respect the copyright protection. It may only be used according to the rules mentioned here. This specifically excludes use in social media, if applicable terms of the licenses listed here not appropriate. Please do not upload an updated image here without consultation with the Author. The author would like to make corrections only at his own source. This ensures that the changes are preserved.Please if you think that any changes should be required, please inform the author.Otherwise you can upload a new image with a new name. Please use one of the templates derivative or extract. · CC BY-SA 3.0

Na boku kamiennej podstawy znajdziesz panel wysokorzeźbiarski, który przeniesie Cię w sam środek konfliktu. Scena ta przedstawia bitwę pod Palestro, stoczoną w maju 1859 roku. Było to krytyczne starcie podczas drugiej włoskiej wojny o niepodległość, szczególnie znaczące jako pierwsze wielkie zwycięstwo odniesione przez połączone siły Królestwa Sardynii i Francji przeciwko okupacyjnej armii austriackiej. Rzeźbiarz uchwycił tę scenę z poczuciem chaotycznej, realistycznej energii. Możesz zobaczyć żołnierzy w pełnym biegu, dęba stające konie oraz dym i zamęt pola bitwy oddane w głębokim brązie. Zwróć uwagę na nakładające się postacie i zróżnicowaną głębię rzeźbienia, które tworzą trójwymiarowy efekt sprawiający, że bitwa wydaje się żywa. Sam król Wiktor Emanuel II był obecny na linii frontu podczas tej bitwy, zdobywając szacunek swoich wojsk i sojuszników. Umieszczając tę scenę na pomniku, artysta podkreśla militarną ofiarę i ciężko wywalczone zwycięstwa, które były konieczne, aby usunąć obce siły z włoskiej ziemi. Służy ona jako surowy, aktywny kontrapunkt dla bardziej formalnych, symbolicznych postaci widocznych w innych częściach budowli.

Didier Descouens · CC BY-SA 4.0

Gdy obejdziesz pomnik do tyłu, nastrój zmieni się z triumfu w smutek. Tutaj napotkasz drugą wielką kobiecą alegorię, reprezentującą Wenecję w stanie zniewolenia. W przeciwieństwie do pełnej wyzwania postaci z przodu, postawa tej kobiety jest załamana i ciężka od żalu, co oddaje rozpacz miasta podczas długich dziesięcioleci spędzonych pod obcą okupacją. Jej wyraz twarzy jest pełen głębokiego smutku, odzwierciedlającego ludzki koszt nieudanej rewolucji 1848 roku i późniejszych lat surowych rządów austriackich. Spójrz na symboliczne przedmioty zgromadzone u jej stóp. Zobaczysz złamany miecz, wyraźny znak militarnej porażki i utraty suwerenności. Jej ubranie jest udrapowane w sposób, który wydaje się raczej duszący niż heroiczny. Ta strona pomnika opowiada historię zjednoczenia sprzed lat – ból i tęsknotę, które napędzały późniejsze dążenie do niepodległości. Umieszczając tę postać z tyłu, artysta tworzy narracyjną pętlę: musisz zobaczyć cierpienie przeszłości, aby naprawdę zrozumieć wartość wolności celebrowanej z przodu. Jest to ponure przypomnienie, że pokój i jedność, którymi obecnie cieszy się miasto, zostały poprzedzone długą i trudną walką.

Didier Descouens · CC BY-SA 4.0

Pod pełną smutku postacią Zniewolonej Wenecji leży drugi uskrz drugi uskrzydlony lew, ale jego wygląd znacząco różni się od triumfującej bestii po stronie zwróconej ku lagunie. Ten lew jest pokazany w stanie niewoli, jego ciało jest napięte, gdy dosłownie gryzie ciężkie metalowe łańcuchy, które go krępują. Reprezentuje to frustrację miasta oraz jego zażarte, choć wówczas udaremnione, pragnienie wolności. W szczególności nawiązuje to do bólu rewolucji lat 1848-1849. W tamtym czasie Wenecja ponownie ogłosiła się niepodległą republiką, ale po heroicznym, rocznym oblężeniu została zmuszona do kapitulacji przed Austriakami z powodu głodu i chorób. Obraz lwa gryzącego swoje więzy symbolizuje tego rewolucyjnego ducha, który nie chciał zostać naprawdę złamany, nawet gdy był tłumiony przez przytłaczającą siłę. Kontrast między tym zniewolonym, walczącym zwierzęciem a ryczącym, wolnym lwem po drugiej stronie jest głównym tematem całego pomnika. Tworzy on potężną wizualną metaforę przejścia od miasta w łańcuchach do miasta, które w końcu odnalazło swój głos w ramach nowego włoskiego narodu.

Photo: Abxbay · CC BY-SA 4.0

Po przeciwnej stronie podstawy niż scena bitwy, narracja pomnika osiąga swoje pokojowe rozwiązanie. Ten panel wysokorzeźbiarski przedstawia właściwy wjazd króla Wiktora Emanuela II do Wenecji 7 listopada 1866 roku. Moment ten nastąpił krótko po tym, jak miasto zostało oficjalnie przekazane nowemu Królestwu Włoch, wyznaczając definitywny koniec austriackiej kontroli. W przeciwieństwie do chaotycznej energii Bitwy pod Palestro, ta scena jest pełna świętowania i porządku obywatelskiego. Możesz zobaczyć króla witanego przez tłumy obywateli, co podkreśla poparcie społeczne dla nowego rządu. Relief uchwycił poczucie ulgi i optymizmu; wojna się skończyła, a nowa era się rozpoczęła. Ten panel służy jako historyczna klamra dla sceny bitwy po drugiej stronie. Podczas gdy pierwszy relief skupiał się na przemocy i konflikcie potrzebnym do wywalczenia niepodległości, ten skupia się na pokojowej integracji miasta w ramach narodowych. Podkreśla króla nie tylko jako zdobywcę, ale jako wyzwoliciela, który był witany przez samych ludzi, których starał się zjednoczyć. Jest to scena pojednania i narodzin wspólnej narodowej przyszłości.

Didier Descouens · CC BY-SA 4.0