Wielka Pagoda Dzikich Gęsi Audioprzewodnik po polsku

Pomnik przedstawia Xuanzanga, mnicha i tłumacza, który przywiózł z Indii setki sanskryckich pism. Za nim wznosi się Wielka Pagoda Dzikich Gęsi, siedmiokondygnacyjna buddyjska pagoda w kompleksie Świątyni Da Ci'en w południowym Xi'anie. Xuanzang nadzorował jej budowę w 652 roku, kiedy Xi'an było stolicą Tang, Chang'an. Pagodę wzniesiono, aby przechowywać pisma i wizerunki, które przywiózł do domu. W 2014 roku została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO jako część szlaków jedwabnych: sieci tras korytarza Chang'an-Tianshan.

Photo: John Hill · CC BY-SA 4.0

Dwie kamienne tablice stoją w ceglanych niszach po obu stronach południowych drzwi u podstawy pagody. Zawierają one cesarskie teksty o pismach przetłumaczonych przez Xuanzanga. Pierwsza z nich to „Przedmowa do Świętych Nauk Wielkiego Tang Sanzanga”, napisana przez cesarza Taizonga, którego imię brzmiało Li Shimin. Napisał ją w 648 roku, w erze Zhenguan. Druga tablica zawiera tekst towarzyszący autorstwa cesarza Gaozonga, napisany do tej samej przedmowy. Obie zostały wykute przez kaligrafa Chu Suilianga, a słowa obu cesarzy nadały tłumaczeniom cesarskie poparcie. Kamienie są stosunkowo dobrze zachowane, z wyraźnymi literami. Na szczycie każdego z nich wyryty jest zwinięty smok, a wzdłuż boków wije się motyw roślinny. Na cokole istoty niebiańskie tańczą i grają muzykę.

Photo: Zeus1234 · CC BY-SA 3.0

Zgodnie ze zwyczajem z czasów Tang, kandydaci, którzy zdali cesarskie egzaminy, wpisywali swoje imiona we Świątyni Da Ci'en. Wybrukowany dziedziniec jest szeroki i otwarty. Stoi na nim brązowe naczynie na kadzidło, a jego wieko wieńczy mały dach pawilonowy. Dziedziniec prowadzi w stronę schodkowej sali, nad którą wznosi się pagoda. Z tego zwyczaju wzięło się powiedzenie o sukcesie na cesarskich egzaminach: inskrypcja w Pagodzie Dzikich Gęsi.

Jan Bockaert · CC BY-SA 2.0

Przed Państwem pawilon Awalokiteśwary. W jego centralnej części znajduje się złota postać o wielu ramionach. Świątynia Da Ci'en była niegdyś zespołem klasztornym, jednak za dynastii Północnej Song ze świątyni ostała się już tylko pagoda. Ściany wokół postaci pokrywają złote płaskorzeźby. Na ciemnoczerwonym rzeźbionym stoliku przed nią ustawiono kwiaty i ofiarę.

Photo: Cdubet · CC BY-SA 4.0

Pagoda zaczęła się przechylać za panowania cesarza Kangxiego w czasach dynastii Qing. Widziane z dołu pochylenie to jest trudne do ocenienia okiem, dlatego historię tę opowiadają pomiary geodetów. Od 1945 roku pochylenie zaczęło przybierać na sile, ponieważ nadmiernie eksploatowano lokalne wody gruntowe. Między 1985 a 1996 rokiem rosło ono o około jeden milimetr rocznie. Do 1996 roku zmierzone pochylenie osiągnęło nieco ponad jeden metr. W tym roku miasto zaczęło uszczelniać prywatne studnie, ponad czterysta z nich w posesjach wokół pagody. Od 1997 roku pagoda powoli wracała na swoje miejsce, a równolegle prowadzono prace konserwatorskie. Do końca 2006 roku przemieściła się o dziewięć i cztery dziesiąte milimetra w kierunku przeciwnym do jej pochylenia.

Photo: Immanuel Giel · CC BY-SA 3.0

Pagoda nosiła początkowo nazwę pagody Świątyni Da Ci'en. Później zmieniono jej nazwę na Pagodę Dzikich Gęsi. Następnie w świątyni Jianfu wzniesiono mniejszą pagodę, więc ta stała się Wielką Pagodą Dzikich Gęsi, aby je odróżnić. Najbardziej powszechnym wyjaśnieniem tej nazwy jest pewna legenda. Głodni i cierpiący na brak żywności mnisi w buddyjskiej świątyni ujrzeli dziką gęś, która zanurkowała i padła u stóp jednego z nich. Uznali to za znak, pochowali gęś i wznieśli nad nią stupę.

·˙·ChinaUli2010·.· · CC BY 3.0

Zewnętrzna cegła tej pagody odzwierciedla poważne prace przeprowadzone za dynastii Ming. W 1604 roku, za panowania cesarza Wanli, podczas specjalnej renowacji ponownie zainstalowano drabiny wewnątrz każdego poziomu. Wokół oryginalnej konstrukcji Tang wzniesiono również warstwę okładziny grubości sześćdziesięciu centymetrów. Przez cegłę biegną poziome warstwy, a wmurowano w nią łukowe otwory, przy czym dolny przesłonięty jest kratą. Na styku każdego piętra kwadratowe filary, balustrady, łuki i zestawy wsporników dougong naśladują drewnianą konstrukcję.

Photo: Zeus1234 · CC BY-SA 3.0

Oryginalna pagoda miała pięć kondygnacji, zewnętrzną warstwę z cegły i wewnętrzny rdzeń z ziemi. W latach Chang'an dynastii Wu Zhou chwasty rosnące w szczelinach cegieł zdążyły ją już uszkodzić. Cesarzowa Wu Zetian i arystokraci przekazali datki na jej zburzenie i odbudowę jako siedmiokondygnacyjnej kwadratowej pagody w stylu pawilonowym. Później, w latach Dali, powiększono ją do dziesięciu kondygnacji. Wojna ją zniszczyła i znowu odbudowano ją jako siedmiokondygnacyjną. W latach Changxing późniejszej dynastii Tang gubernator Zachodniej Stolicy, An Chongba, nadzorował naprawy. To właśnie podczas tamtych prac pagoda przybrała swój współczesny kształt.

xiquinhosilva · CC BY 2.0

Schody wewnątrz pagody mają łącznie dwieście czterdzieści osiem stopni. Drewniane schody wyznaczają pomalowane na czerwono słupki i poręcze. Nad nimi wisi latarnia, której klosz świeci od środka. Powyżej sufit jest kasetonowy, a w jego centrum znajduje się medalion w kształcie koła. Każde pomieszczenie po drodze pokryte jest freskami, przedstawiającymi głównie podróż Xuanzanga na zachód po pismo święte.

H2v5o68z · CC0

Ze szczytu oglądają Państwo otoczenie pagody, które miasto objęło ochroną. W 2013 roku biuro planowania przestrzennego Xi'an wyznaczyło wokół pagody strefę buforową. Jej celem było utrzymanie pagody jako dominującego punktu orientacyjnego w okolicy. W oddali przez mgłę ledwo rysują się wieżowce. Strefa ta jest podzielona na obszary kontroli wysokości, przy czym najwyższy limit ustalono na sześćdziesiąt metrów.

Photo: Alan Islas · CC BY-SA 4.0