Bazylika Notre-Dame de la Daurade Audioprzewodnik

Witamy w Bazylice Notre-Dame de la Daurade, jednym z najstarszych miejsc chrześcijaństwa w Tuluzie. Bazylika stoi bezpośrednio nad Garonną, a rzeka tłumaczy jej nietypowy kształt. W 1761 roku średniowieczny kościół został wyburzony, aby zrobić miejsce dla nowych nabrzeży miejskich. Rozpoczęto budowę obiektu zastępczego, jednak w 1773 roku plany zmieniono i obrócono budowlę tak, aby licowała z nabrzeżem. Ta rotacja sprawiła, że prezbiterium pierwotnej bazyliki, wzniesionej na pozostałościach rzymskiej świątyni, znalazło się pod dzisiejszym transeptem. Nowy kościół został w pełni ukończony dopiero w 1883 roku, ponad wiek po wyburzeniu. Z drugiego brzegu rzeki budowla jawi się jako spokojna, klasycystyczna fasada z celowo niską linią dachu w miejscu, gdzie zazwyczaj wznosiłaby się dzwonnica.

Photo: Don-vip · CC BY-SA 3.0

Wspaniały portal z wysokimi kolumnami i klasycznym przyczółkiem obwieszcza neoklasycystyczne ambicje przebudowy. Wbrew zwyczajom panującym w bazylikach, fasada nie posiada dzwonnicy; dzwony zawieszono w niskiej konstrukcji na dachu. W 2018 roku, w ramach renowacji, siedem dzwonów nastrojono tak, aby ich dźwięki wygrywały początek piosenki Claude’a Nougaro „Toulouse”, napisanej w 1967 roku i od dawna uważanej za nieoficjalny hymn miasta. Trzy z nich odlano publicznie na nabrzeżu, zaledwie kilkadziesiąt kroków od kościoła. Podczas odlewania forma środkowego dzwonu rozszczelniła się i wypłynęło z niej trzydzieści kilogramów płynnego brązu. Wyciek szybko uszczelniono, lecz zabrakło metalu na największy dzwon, nazwany Maria Dauratae. Musiał zostać przetopiony i odlany ponownie w odlewni Paccard w Annecy.

Pinpin (talk · contribs) · CC BY-SA 3.0

Wnętrze kościoła otwiera się na pojedynczą, szeroką nawę pod malowaną kopułą. Widok z empory organowej z tyłu pozwala objąć wzrokiem całą przestrzeń. Wielkie organy na emporze wypełniają ją rzędami piszczałek i złoceniami. Zarówno bazylika, jak i te organy podlegają ochronie: kościół jest wpisany na listę zabytków od 1963 roku, a organy są sklasyfikowane oddzielnie. Drugie, mniejsze organy służą w prezbiterium w pobliżu ołtarza. Długi program czyszczenia i konserwacji przywrócił malowanym powierzchniom wnętrza ich dawne kolory.

Didier Descouens · CC BY-SA 4.0

Jeden zniszczony fragment złotych tesser zachował się z kościoła, który nadał temu miejscu nazwę. W V lub VI wieku stał tu kościół, którego apsydę pokrywały złote mozaiki. Ten blask dał początek nazwie Deaurada, oznaczającej „pokryta złotem”, która przekształciła się w la Daurade. Kościół wzniesiono na pozostałościach dwunastobocznej rzymskiej świątyni, prawdopodobnie dedykowanej Apollinowi. Wizygoci, wyznający chrześcijaństwo ariańskie, korzystali z niej, zanim przeszła w ręce katolickie po bitwie pod Vouillé w 507 roku. W IX wieku stała się klasztorem benedyktynów. Fragment zachował swoje kwadraciki ze złotą licówką i ślady literowej inskrypcji – ostatni widoczny element tej utraconej dekoracji.

Frédéric Neupont · CC BY-SA 4.0

Pod baldachimem usianym złotymi gwiazdami stoi ukoronowana i ubrana w bogatą suknię ciemna figura Maryi. To Czarna Madonna z Tuluzy, będąca kopią kopii. Wcześniejsza brązowa Madonna, pociemniała od dymu niezliczonych świec, była znana od XVI wieku jako Notre-Dame La Noire. Rewolucjoniści zajęli tę figurę i spalili ją na placu du Capitole w 1799 roku. W 1807 roku wyrzeźbiono nową figurę w oparciu o wspomnienia mieszkańców dotyczące tej spalonej. Ma ona około dwóch metrów wysokości. Kultem darzą ją szczególnie kobiety w ciąży. Aby odnowić jej zużytą garderobę, parafianie zwrócili się do wielkich francuskich domów mody, dzięki czemu jej suknie podążają za obowiązującymi trendami.

This illustration was made by Peter Potrowl. Please credit this with : © Peter Potrowl in the immediate vicinity of the image. A link to my website sitemai.eu would be much appreciated but isn't mandatory. An email to Peter Potrowl would be appreciated too. Do not copy this image illegally by ignoring the terms of the license below, as it is not in the public domain. If you would like special permission to use, license, or purchase the image please contact me Peter Potrowl to negotiate terms. More free pictures in my website. Donations are accepted here and here. · CC BY-SA 3.0

Sanktuarium lśni złotem i ceramiką, a mozaikowy łuk z aniołów otacza ołtarz, przy którym czczona jest Czarna Madonna. Ceramiczna dekoracja przy jej ołtarzu jest dziełem Gastona Virebenta, ceramika z Tuluzy. Jej sława jako obrończyni jest głęboko zakorzeniona w mieście. W 1672 roku przypisano jej uratowanie dzielnicy Saint-Michel przed pożarem. A w 1727 roku, podczas wielkiej powodzi Garonny, kapitułowie, miejscy magistraci, kazali przenieść jej posąg w procesji wzdłuż rzeki, aby prosić o ochronę dla miasta.

Photo: Rémih · CC BY-SA 4.0

Prezbiterium opasuje ołtarz główny w siedmiobocznym sanktuarium, a jego wnęki wypełniają kolumny. Plan nadal nosi ślad obrotu z 1773 roku: prezbiterium pierwotnej bazyliki znajduje się obecnie pod transeptem. W tym miejscu kościół zachowuje swoją najsilniejszą więź z miastem. Każdego 3 maja, podczas porannej mszy, błogosławione są trofea Académie des Jeux floraux: złote i srebrne kwiaty przeznaczone dla poetów, którzy zwyciężyli w konkursie akademii, a następnie wnoszone są one uroczyście na jej posiedzenie. Prochy tuluzańskiego poety Pierre'a Goudouliego spoczywają w bazylice, a jeden z dzwonów odlanych w 2018 roku nosi jego imię, Peire Garona.

Diego Delso · CC BY-SA 4.0

Siedem monumentalnych płócien pokrywa zakrzywione ściany prezbiterium, namalowane w latach 1810–1820 przez tuluzańskiego malarza Josepha Roquesa. Razem opowiadają o życiu Maryi: jej Ofiarowaniu, Niepokalanym Poczęciu, Zwiastowaniu, Narodzeniu, Wniebowzięciu, Nawiedzeniu oraz Oczyszczeniu. Kościół poświęcony Maryi zasługuje na galerię opowiadającą jej historię. Ten obraz przedstawia Zwiastowanie. Anioł zstępuje z chmur, niosąc lilię, podczas gdy Maryja klęczy u dołu przy swoim klęczniku. Nad nimi w smudze światła zstępuje gołębica, a cherubiny wirują wśród złotych chmur.

Photo: Frédéric Neupont · CC BY-SA 4.0

Masywna kamienna chrzcielnica stoi na prostej podstawie przy drewnianej boazerii, a misa chrzcielna znajduje się w tym miejscu od najwcześniejszych czasów chrześcijańskich. Najstarszą odnotowaną rolą bazyliki było schronienie. W 584 roku kronikarz Grzegorz z Tours napisał, że księżniczka Rigunta, córka króla Chilperyka, schroniła się w bazylice Sainte-Marie w Tuluzie, powszechnie utożsamianej z Dauradą, gdy dotarła do niej wieść o zabójstwie jej ojca. Przed nią żona księcia Ragnowalda szukała tu azylu, ścigana przez tego samego króla. Oba epizody pokazują, że prawo azylu było uznawane przy tym ołtarzu od wczesnego średniowiecza. Od rzymskiej świątyni po królewskie schronienie – ta ziemia zapewnia schronienie Tuluzie od około piętnastu wieków.

Didier Descouens · CC BY-SA 4.0